Kütübü Sitte - 4.Cilt — Sayfa 102

kelimesi kullanılmıştır.

Ancak Hasan Basri hazretleri, sadedinde olduğumuz ayet-i kerimenin yatsıyı bekleyenler hakkında değil, kıyâmu'lleyl veya teheccüt de denen gece namazına kalkanlar hakkında nazil olduğunu söylemiştir.

İbnu Merduye, tefsirinde Mâlik İbnu Dinar tarikiyle kaydettiğine göre, der ki: Enes (radıyallahu anh)'e: "Yanları yataklarından uzaklaşır..." meâlindeki ayetten sordum, şu cevabı verdi: "Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm)'ın Ashab (radıyallahu anhüm)'ı akşam namazından yatsı namazına kadar namaz kılarlardı. Bunun üzerine o âyet nazil oldu." Hz. Enes'ten bu mealde başka rivayetler de gelmiştir.

Hz. Bilal (radıyallahu anh) de şöyle açıklar:

"Bu âyet indiği zaman biz bir cemaatle otururduk, Ashab'tan bir kısmı da akşam namazından sonra yatsıya kadar namaz kılardı."

İbnu Ebi Şeybe'nin Musannaf'ında gelen bir rivayette de Hz. Enes (radıyallahu anh)'in "akşamla yatsı arasında namaz kılıp, kıldığı bu namaza "Nâşietü'l-Leyl" dediği" belirtilir. Nâşietü'lleyl Müzzemmil suresinde geçen bir tâbirdir ve gece kalkışı manasına gelir. Âyet mealen şöyle: "Şüphesiz gece kalkışı (nâşietü'lleyl) daha te'sirli ve o zaman okumak daha uygundur" (Müzzemmil 6).

Gece namazından akşamyatsı arası kılınan namazı anlayan başkaları da var: "Tâbiin'den Ebû Hâzım, Muhammed İbnu'l-Münkedir, Said İbnu Cübeyr ve Zeyne'l-Âbidin gibi....

Ahmed İbnu Hanbel'in Müsned'inde Hz. Huzeyfe'den şu rivayet yapılmıştır: "Ben "Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) ile akşam namazı kılmıştım. Namaz bitince kalkıp namaza durdu ve yatsı vakti girinceye kadar devam etti. Sonra yatsıyı da kılıp mescidden öyle çıktı."

Şüphesiz akşam-yatsı arası namaz kılmak Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm)'ın müstemir bir âdeti değildi. Kıyamu'l-Leyl bahsinde (3002-3015 numaralı hadisler) görüleceği üzere Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm)'ın yatsı namazından sonra uyuyup geceleyin tekrar namaza kalktığı pek çok sahih rivayetlerde belirtilmiştir.{170}

4. Hadis-i Şerif

وعن أبيِّ بن كعب رَضِىَ اللّهُ عَنْهُ في قوله تعالى: ]وَلَنُذِيقنَّهُمْ مِنَ الْعَذَابِ الادْنَى. قالَ: مَصَائِبُ الدُّنْيَا وَاللُّزُومُ )1( ، وَالبَطْشَةُ وَالدُّخَانُ[. أخرجه مسلم .

4. (739)-Übey İbnu Ka'b (radıyallahu anh), "Biz, o en büyük azabtan önce de onlara mutlaka yakın azabtan tattıracağız, tâ ki, ric'at etsinler" (Secde 21.) mealindeki ayet hakkında şunu söylemiştir: (Yakın azab) dünya musibetleri, Rum ve Batşa veya Duhan'dır. -Hadisin ravisi, Batşa mı derdi duhan mı derdi tereddüt eden kimsenin Şu'be olduğunu belirtir.- [Müslim, Münâfikûn 42 (2799).]{171}

______________)1( في النسخ الثلاثة: والروم. وكذلك هو في رواية للبخاري والترمذي في سورة الدخان، )2( واللزام: قال في النهاية فسر به يوم بدر، )3( وهو في اللغة: اللامزمة للشيء والدوام عليه الخ.