Kütübü Sitte - 4.Cilt kitabının 132. sayfası — Saffat Sûresi bölümü. Yukarıdaki okuyucu bu sayfadan açılır; metin aşağıda basılı nüsha görünümüyle.

"İlyâs'ın İdris (aleyhi'sselam) olduğunu" söylüyorlardı. İbnu Mes'ud (radıyallahu anh), âyeti سَلَامٌ عَلَى اَدْرَاسينَ şeklinde okumuştur (Saffât, 130). Rezin'in ilavesidir. Ibnu Kesir bunu, Ibnu Ebî Hatim'in rivayeti olarak kaydetmiştir (6, 33).{220}

AÇIKLAMA:

Saffât suresinde zikri geçen İlyâs (aleyhi'sselam) Yâsîn (aleyhi'sselam)'in oğludur. İlyas, âyette İlyâsîn şeklinde gelmiştir. Ancak bunun Âli Yâsîn şeklinde okunuşu da sahihtir. Kur'ân'da, her iki kıraate de imkan tanıyacak bir kıraatle yazılır. ال ياسين Şu halde âyetin Âli Yâsîn kıraatı esas alınınca Âli Yâsin, İlyâs demektir.

Yâsin, ayrıca Resûl-i Ekrem'in isimlerinden biridir. Bunu esas alan bazı âlimler: "Âli Yâsin'den murad, ümmet-i Muhammed'dir" demiştir. Durum böyle olunca, edebiyatta tevriye denen sanatla selâm, hem İlyâs (aleyhi'sselam)'a, hem de Muhammed (aleyhissalâtu vesselâm) ümmetine verilmiş olmaktadır. Nitekim sure tedkik edilince selâm faslının burada sona erdiği, Hz. Yunus ve Nuh (aleyhissalâtu vesselâm)'un kıssalarına geçilerek, onların ibretli durumlarının tasvir edildiği görülür.

Rivayette ifâde edilen İdris ve İlyâs'ın aynı şahıs olması meselesine gelince, İbnu Kesîr bu rivayeti kaydeder, ancak üzerine yorum kaydetmez, kendisi de açıklama kaydetmez. Hz. İlyas'ın şahsiyetiyle, tarihî rolü ile ilgili İsrâilî bir rivâyet nakleder ki, buraya aktarmayı gerekli bulmadık. Peygamberler tarihinde İdris ve İlyas (aleyhimâsselam) iki ayrı şahsiyet olarak ele alınır ve tanıtılır.{221}

3. Hadis-i Şerif

وعن أبىّ بن كعب رَضِىَ اللّهُ عَنْهُ قَالَ: ]سَأَلْتُ النَّبيَّ ﷺ عَنْ قَوْلِهِ تعالى: وَأرْسَلْنَاهُ إلى مِائَةِ ألفٍ أوْ يَزِيدُونَ. قالَ يَزِيدُونَ عشْرِينَ ألْفاً[. أخرجه الترمذى .

3. (765)-Ubey İbnu Kâ'b (radıyallahu anh) anlatıyor: "Hz. Peygamber (aleyhissalâtu vesselâm)'e şu âyetten sordum: "Onu (Yunus'u) yüz bin veya daha çok kişiye peygamber gönderdik" (Saffât, 147). Bana:

"- Onlar yirmi bin fazlaydılar" diye cevap verdi." [Tirmizî, Tefsir, Saffât, (3227).]{222}

4. Hadis-i Şerif

وعن ابن عباس رَضِىَ اللّهُ عَنْهُما. في قوْلهِ تعالى: ]وَإنَّا لَنَحْنُ الصَّافُّونَ. قاَلَ: الْمَلَائِكَةُ تُصَفُّ عِنْدَ رَبِّّهَا تعالى بِالتَّسْبِيحِ[. أخرجه رزين .

4. (766)-İbnu Abbas (radıyallahu anhümâ), "Biziz o saf saf dizilenler, mutlak biz" (Saffât, 165) meâlindeki âyetle ilgili olarak demiştir ki: "Melâike, Rablerinin yanında, tesbih ederken saf saf olurlar."

[Rezîn ilavesidir. Bu mânâda bir rivayet Taberî Tefsiri'nde gelmiştir (23, 67). Müslim'in bir rivayeti de bu

Kütübü Sitte - 4.Cilt — Sayfa 132

Kütübü Sitte - 4.Cilt uygulamada, çevrimdışı