Kütübü Sitte - 9.Cilt — Sayfa 225

cenaze namazı kılınır, aksi halde câiz değil" derler.

3-Cenâze için namaz kılmayanların namaz kılmalarının meşruluğu da münakaşa edilmiştir:

*Bazıları: "Namaz kılmayanın da kılabilmesi için defin tehir edilir" demiştir.

*Bazıları: "Defin geciktirilmez, kılmamış olan kabrin üzerinde kılar" demiştir.

Sonradan kılma müddeti de münakaşa edilmiştir. Bu husustaki görüşleri mütakip açıklamada kaydedeceğiz.

4-Hadisten Çıkarılan Hükümler:

1-Mescidi temizleme işini bir kimse üzerine almalıdır, bu mühim bir hizmettir.

2-Bu hizmet kadına da erkeğe de verilebilir.

3-Mescidi temizleme işi faziletli, sevaplı bir hizmettir. Resûlullah, bu hizmetten kazandığı şeref ve yücelik sebebiyle siyahî kadını aramış, kabri üzerinde namaz kılmıştır.

4-Eş-dost, tanıdık-hizmetçi bile olsa, arayıp sormak gerekir.

5-Müslümanlara hizmet edenlere husûsî ilgi göstermek, hayır dua ederek iltifâtta bulunmak gerekir.

6-Kabir üzerinde cenaze namazı bazı şartlar dahilinde kılınabilir, câizdir.

7-Bir kimsenin ölümü müslümanlara duyurulmalıdır.{732}

23. (3079) Hadis-i Şerif

23. (3079)-Hz. Enes (radıyallahu anh): "Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) bir kabrin üzerinde namaz kıldı" buyurmuştur."{733}

24. (3080) Hadis-i Şerif

24. (3080)-İbnu'l-Müseyyeb (rahimehullah) anlatıyor: "Ümmü Sa'd (radıyallahu anh), Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) yokken vefat etti. Gelince üzerine namaz kıldı. Bu esnada bir ay geçmişti."{734}

25. (3081) Hadis-i Şerif

25. (3081)-Ukbe İbnu Âmir (radıyallahu anh) anlatıyor: "Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) Uhud şehidleri için sekiz yıl sonra, sanki dirilerle (de) ölülerle (de) vedalaşıyormuşçasına cenaze namazı kıldı."{735}

AÇIKLAMA:

1-Bu üç hadis, definden sonra kabir üzerinde namaz kılmakla ilgilidir. Her üçü de definden sonra kabir üzerinde Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm)'ın namaz kıldığını göstermektedir:

2-Yukarda da belirttiğimiz gibi, Ebu Hanife, İmam Mâlik, Nehâî gibi bir kısım ulemâ dışında büyük çoğunluk bu hadislere dayanarak definden sonra cenaze namazının cevazına hükmederler. Bunların ihtilaf ettiği husûs, müddetle ilgilidir. Yâni, definden en fazla ne kadar zaman içinde ölmüş olan kimsenin arkasından namaz kılınabilir? Yukarıda kaydedilen Enes hadisinde müddet belli değil. İbnu'l-Müseyyeb rivâyetinde bir ay, Ukbe İbnu Âmir rivayetinde sekiz yıl mevzubahis olmaktadır. Ülemânın ihtilafı bunlara göredir.

*Bazıları, "üç güne kadar" demiştir.

*Bazıları, "bir ay" demiştir.