Meyve Risalesi — Sayfa 106

asırlarda irşadlarının gayet vüs'atli makamından, hem dünya ve âhiretin, arz ve semâvatın ve ezel ve ebedin ve Hàlık-ı Kâinat'ın rubûbiyetine ve bütün mahlûkâtın tedbirine dair kavanin-i İlâhiye'nin gayet yüksek ve ihatalı beyanatının geniş makamından aldığı vüs'ât ve ulviyet ve ihata cihetiyle o hitab, öyle bir yüksek i'caz ve şümul gösterir ki; ders-i Kur'ân'ın muhatablarından en kesretli taife olan tabaka-i avâmın basit fehimlerini okşayan zâhiri ve basit mertebesi dahi en ulvî tabakayı da tam hissedar eder. Güya kıssadan yalnız bir hisse ve bir hikâye-i tarihiyeden bir ibret değil, belki bir küllî düsturun efradı olarak her asra ve her tabakaya hitab ederek taze nâzil oluyor ve bilhassa çok tekrar ile

deyip tehditleri ve zulümlerinin cezası olan musibet-i semâviye ve arziyeyi şiddetle beyanı, bu asrın emsalsiz zulümlerine, Kavm-i Âd ve Semud ve Firavun'un başlarına gelen azaplarla baktırıyor ve mazlum ehl-i îmâna İbrahim (A.S.) ve Musa (A.S.) gibi enbiyanın necatlarıyla teselli veriyor.

Evet, nazar-ı gaflet ve dalâlette, vahşetli ve dehşetli bir ademistan ve elîm ve mahvolmuş bir mezaristan olan bütün geçmiş zaman ve