Meyve Risalesi kitabının 64. sayfası — Sekizinci Mes'elenin Bir Hülâsası bölümü. Yukarıdaki okuyucu bu sayfadan açılır; metin aşağıda basılı nüsha görünümüyle.

Birincisi:İnsan, sâir hayvanata muhâlif olarak, hanesiyle alâkadar olduğu misillü dünya ile alâkadardır ve akâribiyle münasebetdar olduğu gibi, nev-i beşer ile de ciddî ve fıtrî münasebettardır. Ve dünyada muvakkat bekàsını arzuladığı gibi bir dâr-ı ebedîde bekàsını, aşk derecesinde arzuluyor. Ve midesinin gıda ihtiyacını temin etmeğe çalıştığı gibi dünya kadar geniş; belki ebede kadar uzanan sofraları ve gıdaları, akıl ve kalb ve ruh ve insaniyet mideleri için tedarik etmeğe fıtraten mecburdur, çabalıyor. Ve öyle arzuları ve matlabları var ki, ebedî saadetten başka hiçbir şey onları tatmin etmiyor. Hatta Onuncu Söz'de işaret edildiği gibi, bir zaman –küçüklüğümde– hayâlimden sordum: "Sana bir milyon sene ömür ve dünya saltanatı verilmesini; fakat sonra ademe ve hiçliğe düşmesini mi istersin? Yoksa, bâki; fakat âdi ve meşakkatli bir vücudu mu istersin?" dedim. Baktım, ikincisini arzulayıp birincisinden "ah!" çekti. "Cehennem de olsa bekà isterim!" dedi.

İşte madem mahiyet-i insaniyenin bir hizmetkârı olan kuvve-i hayaliyeyi bu dünya lezzetleri tatmin etmiyor; elbette gayet câmî mahiyet-i insaniye, ebediyetle fıtraten alâkadardır. İşte bu hadsiz arzu ve emellere bağlı olduğu

Meyve Risalesi — Sayfa 64

Meyve Risalesi uygulamada, çevrimdışı