Miftah-ul İman — Sayfa 95

var. O mertebelerden ilmelyakîn mertebesi ,

(Hâşiye): İlmelyakîn: İlim ile yakîn hâsıl etmek. Yani; bir şeyin vücudunu, emareleriyle bilmek. 2Aynelyakîn: Göz ile yakin hâsıl etmek. Yani bir şeyi göz ile görerek bilmek. 3Hakkalyakîn: Hakikatı ile yakîn hâsıl etmek. Yani; içine girmekle bilmek. Sevgili Üstadımız Bediüzzaman Hazretleri'nden aldığımız ders ile şu üç kelimeyi şöyle izah ederiz: Mesela; uzaktan bir duman gördük. Orada bir ateşin yandığını biliriz. İlmelyakîn buna denilir. O dumana yakınlaştık, ateşi gözümüz ile gördük; aynelyakîn buna denilir. Ateşin nuru içine girip derecesini anladık. Hakkalyakîn buna denilir.

çok bürhanlarının kuvvetleriyle binler şüphelere karşı dayanır. Halbuki taklidî îman ise, bir şüpheye karşı bazen mağlûp olur.

Hem îmân-ı tahkikînin bir mertebesi de aynelyakîn derecesidir ki, çok mertebeleri var. Belki Esmâ-i İlâhiye adedince tezâhür dereceleri var. Bütün kâinatı bir Kur'ân gibi okuyabilecek derecesine gelir. Ve bir mertebesi de hakkalyakîndir ki, onun da çok mertebeleri var. Böyle îmanlı zâtlara şübehât orduları hücum da etse, bir halt edemez. Ve ulemâ-i İlm-i Kelâm'ın binler cild kitapları, akla ve mantığa istinaden te'lif edilip, –yalnız o mârifet-i îmâniyenin bürhanlı ve aklî bir yolunu göstermişler. Ve ehl-i hakikatın yüzer kitapları keşfe ve zevke istinaden– o mârifet-i