Mu'cizât-ı Ahmediye — Sayfa 224

Kur'ân-ı Hakîmin cümleleri, kelimeleri birbirine bakar. Bâzı olur bir kelime, on yere bakar; onda, on nükte-i belâgat, on münasebet bulunuyor. Nasıl ki İşârâtü'l-İ'caz namındaki tefsirde, Fâtiha'nın bazı cümleleri içinde ve

cümleleri içinde, şu nüktelerden bâzı nümuneleri göstermişiz.

Meselâ: Nasıl ki münakkaş bir sarayda, müteaddid, muhtelif nakışların düğümü hükmünde bir taşı, bütün nakışlara bakacak bir yerde yerleştirmek, bütün o duvarı nukûşuyla bilmeye mütevakkıftır. Hem nasılki, insanın başındaki gözbebeğini yerinde yerleştirmek, bütün cesedin münasebatını ve vezâif-i acîbesini ve gözün o vezâife karşı vaziyetini bilmekle oluyor. Öyle de: Ehl-i hakikatın çok ileri giden bir kısmı, Kur'ân'ın kelimatında pek çok münasebatı ve sâir âyetlere, cümlelere bakan vücuhları, alâkaları göstermişler. Hususan ulema-i ilm-i huruf daha ileri gidip, bir harf-i Kur'ân'da, bir sahife kadar esrarı, ehline beyan ederek isbat etmişler. Hem madem Hâlık-ı küll-i