Mu'cizat-ı Kur'âniye — Sayfa 165

emvâc-ı zeval üstüne atar, bütün mazi ve istikbali ademe verip yalnız zaman-ı hâzırı vücuda bırakır. Şimdi zamanın dünyaya verdiği şu şekil ile beraber mekân itibariyle dahi yine dünya, zelzeleli gayr-i sabit bir saat hükmündedir. Çünkü; cevv-i hava, mekânı çabuk tegayyür ettiğinden, bir halden bir hale sür'aten geçtiğinden bâzı günde birkaç defa bulutlar ile dolup boşalmakla saniye sayan milin sûret-i tağayyürü hükmünde bir tağayyür veriyor. Şimdi, dünya hânesinin tabanı olan mekân-ı arz ise, yüzü, mevt ve hayatca, nebat ve hayvanca pek çabuk tebeddül ettiğinden dakikaları sayan bir mil hükmünde dünyanın şu ciheti geçici olduğunu gösterir. Zemin, yüzü itibariyle böyle olduğu gibi, batnındaki inkılâbat ve zelzelelerle ve onların neticesinde cibâlin çıkmaları ve hasflar vuku bulması, saatleri sayan bir mil gibi dünyanın şu ciheti ağırca mürûr edicidir, gösterir. Dünya hanesinin tavanı olan semâ mekânı ise, ecramların harekâtıyla, kuyruklu yıldızların zuhuruyla, küsûfat ve husûfatın vuku bulmasıyla yıldızların sukut etmeleri gibi tegayyürat gösterir ki; semâ dahi sabit değil, ihtiyarlığa, harabiyete gidiyor. Onun tegayyüratı,