Muhâkemât Dersleri — Sayfa 585

İşaret:

Şu havarık-ı zâhirenin her bir ferdi -eğer çendan- mütevâtir değildir, mutlaka cinsleri, belki çok envâı katiyen ve yakînen mütevâtir-i bilmânâdır. O havârık birkaç nev üzerindedir. İşte:

Bir nev'i: İrhasât-ı mütenevviadır. Güya o asır, Peygamber'den (aleyhissalâtü vesselâm) istifade ve istifâza ederek, keramet sahibi olduğundan, kalb-i hassâsından hiss-i kablelvukua binaen irhâsâtla Fahr-i Âlem'in geleceğini ihbar etmiştir.

Bir nev'i dahi: Gayptan olan ihbârât-ı kesîresidir. Güya tayyar olan ruh-u mücerredi, zaman ve mekân-ı muayyenin kayıtlarını kırmış ve hudud-u mâziye ve müstakbeleyi çiğnemiş, her tarafını görerek bize söylemiş ve göstermiştir.

Bir kısmı dahi: Tahaddî vaktinde izhar olunan havârık-ı hissiyedir. Bine karib tâdad olunmuştur. Demek, söylediğimiz gibi, her bir ferdi âhâdî de olursa, mecmûu mütevâtir-i bilmânâdır.

Birisi: Mübarek olan parmaklarından suyun nebeânıdır. Güya maden-i sehavet olan yed-i mübarekesinden mâye-i hayat olan suyun nebeânıyla, menba-ı hidayet olan lisanından, mâye-i ervah olan zülâl-i hidayetin feveranını hissen tasvir ediyor.

Biri de: Tekellüm-ü şecer ve hacer ve hayvandır. Güya hidayetindeki hayat-ı mâneviye, cemâdât ve hayvanâta dahi sirayet ederek nutka getirmiştir.

Biri de: İnşikak-ı kamerdir. Güya kalb-i semâ hükmünde olan kamer, mübarek olan kalbiyle inşikakta bir münasebet peyda etmek için, sine-i saf ve berrakını mübarek parmağın işaretiyle iştiyaken şak ve çâk etmiştir.

Hazreti Peygamberin mu'cizeleri

Şu zuhura gelen harikaların her bir ferdi gerçi mütevatir değildir, ama mutlaka cinsleri, belki çok nev'ileri kat'iyyen ve yakînen manen mütevatirdir.

Tevatür, "yalan üzerinde ittifakları imkânsız olan bir cemaatin aynı rivayette bulunmaları" demektir. Böyle bir cemaatin hükmü mütevatir olur.Mânevî tevatür ise, "Yalan üzerine birleşmeleri mümkün olmayan bir topluluğun bir hadis-i şerifi mana yönünden nakletmeleridir. Mesela, Peygamber Efendimizin dua ederken ellerini kaldırması, ayrı kişiler tarafından kendi ifade tarzlarına göre farklı farklı anlatılmış, ama hepsi de Peygamber Efendimizin dua ederken ellerini kaldırdığı konusunda birleşmişlerdir.