Ey nefsim! Kalbim gibi ağla ve bağır ve de ki

(Yirmibeş sene evvel Ramazan'da, ikindiden sonra Şeyh Geylânî'nin (K.S.) Esmâ-i Hüsnâ manzumesini okudum. Bana bir arzu geldi ki: Esmâ-i Hüsnâ ile bir münâcât yazayım. Fakat, o vakit bu kadar yazıldı. O kudsî üstadımın mübarek Münâcât-ı esmâiyesine bir nazîre yapmak istedim. Heyhât! Nazma istidâdım yok. Yapamadım, noksan kaldı. Bu münâcât, Otuzüçüncü Söz'ün Otuzüçüncü Mektub'u olan Pencereler Risalesi'ne ilhak edilmişti. Makam münâsebetiyle buraya alındı.)

Ey nefsim! Kalbim gibi ağla ve bağır ve de ki:

"Fâniyim, fâni olanı istemem. Âcizim, âciz olanı istemem. Ruhumu Rahman'a teslim eyledim, gayr istemem. İsterim, fakat bir yâr-ı bâki isterim. Zerreyim, fakat bir şems-i sermed isterim. Hiç ender hiçim, fakat bu mevcudatı umumen isterim."

* * *

Evet şu mevcudat âyinelerdir. Fakat zulmet nura âyine olduğu gibi, hem karanlık ne derece şiddetli ise o derece nurun parlamasını gösterdiği gibi, çok cihetlerle zıddiyet noktasında âyinedarlık ederler. Meselâ: Nasılki mevcudat acziyle kudret-i Sâni'a âyinedarlık eder, fakrıyla gınâsına âyinedar olur. Öyle de, fenasıyla bekâsına âyinedarlık eder. Evet zeminin yüzü ve yüzündeki eşcârın kıştaki vaziyet-i fakirâneleri ve baharda şa'şaa-pâş olan servet ve gınâları gayet kat'î bir surette, bir Kadîr-i Mutlak ve Ganiyy-i Alelıtlak'ın kudret ve rahmetine âyinedarlık eder. Evet bütün mevcudat, güya lisân-ı hâl ile, Veysel Karânî gibi şöyle münâcât ederler; derler ki:

"Yâ İlâhenâ! Rabbimiz sensin! Çünkü biz abdiz. Nefsimizin terbiyesinden âciziz. Demek bizi terbiye eden Sensin!.. Hem Sensin Hâlık! Çünkü biz mahlûkuz, yapılıyoruz. Hem Rezzâk Sensin! Çünkü biz rızka muhtacız, elimiz