Münâzarât — Sayfa 20

Evet zaruret ve incizab ve temâyül ve tecârüb ve tecâvüb ve tevâtür; o katarat ve lemaatı musafaha ettirerek, ortalarındaki mesafeyi tayyedip bir havz-ı âb-ı hayatı ve dünyayı ışıklandıracak bir elektrik-i nevvareyi teşkil edecektir. Zira kemâlin cemâli dindir. Hem din; saadetin ziyasıdır, hissin ulviyetidir, vicdanın selâmetidir. (Hâşiye)

S–Şimdi hürriyet bahsini sual edeceğiz. Nedir şu hürriyet ki; o kadar te'vilat onda birbiriyle çekişiyorlar? Ve hakkında acib garib rüyalar görülür?

C–Yirmi seneden beri onu, hattâ rüyalarda takib eden ve o sevda ile her şeyi terkeden birisi size güzel cevap verebilir.

Sual:Hürriyeti bize çok fena tefsir etmişler. Hattâ âdeta hürriyette insan her ne sefahet ve rezalet işlerse, başkasına zarar vermemek şartıyla birşey denilmez, diye bize anlatmışlar. Acaba böyle midir?

Cevap:Öyleler hürriyeti değil, belki sefahet ve rezaletlerini ilân ediyorlar ve çocuk bahanesi gibi hezeyan ediyorlar. Zira nazenin hürriyet, âdâb-ı şeriatla müteeddibe ve mütezeyyine olmak lâzımdır. Yoksa sefahet ve

(Hâşiye): Acele etme, yani şifre gibi işârâtı var.