Münâzarât kitabının 37. sayfası — Takdim bölümü. Yukarıdaki okuyucu bu sayfadan açılır; metin aşağıda basılı nüsha görünümüyle.

olsun gayr-ı müslim, askerlikte istihdam olunmuştur. Yeniçeri Ocağı buna şahiddir.

.........

S–Eskiden İslâmlar zengin, onlar fakir idiler. Şimdi her yerde kaziye bilakistir. Hikmeti nedir?

C–İki sebebi biliyorum:

Birincisi:

لَيْسَ لِْ۫لاِنْسَانِ اِلاَّ مَا سَعٰى

olan ferman-ı Rabbanîden müstefad olan meyelan-ı sa'y ve

اَلْكَاسِبُ حَبِيبُ اللّٰهِ

olan ferman-ı Nebevîden müstefad olan şevk-i kesb, bazı telkinat ile o meyelan kırıldı ve o şevk de söndü. Zira i'lâ-yı kelimetullah şu zamanda maddeten terakkiye mütevakkıf olduğunu bilmeyen; ve dünya

مِنْ حَيْثُ هِىَ مَزْرَعَةُ اْلاٰخِرَةِ

cihetiyle kıymetini takdir etmeyen; ve kurûn-u vustâ ve kurûn-u uhrânın ilcaatını tefrik eylemeyen; ve birbirinden gayet uzak, biri mezmum ve biri memduh olan tahsil ve kesbde olan kanaatı ile, mahsul ve ücretteki kanaatı temyiz etmeyen; ve birbirinden nihayet derecede baîd, hattâ biri tenbelliğin ünvanı, diğeri hakikî ihlâsın sadefi olan iki tevekkülü ki biri, meşietin

Münâzarât — Sayfa 37

Münâzarât uygulamada, çevrimdışı