Nur Çeşmesi — Sayfa 137

ve âmiriyet-i mutlaka, ulûhiyet derecesinde.. ve istiklaliyet-i mutlaka, ehadiyet derecesinde.. ve istiğna-yı mutlak, kadiriyet-i mutlaka derecesinde bir Zât-ı Zülcelâl'de, bu redd-i müdahale ve men'-i iştirak ve tard-ı şerik, ne derece o hâkimiyetin zarurî bir lâzımı ve vâcib bir muktezası olduğunu kıyas edebilirsen et.

Amma ikinci şık şüphen ki:Bazı esbâb, bazı cüz'iyatın, bazı ubûdiyetlerine merci' olsa, o Mâbud-u Mutlak olan Zât-ı Vâcibü'l-Vücûd'a müteveccih zerrâttan seyyarata kadar mahlûkâtın ubûdiyetlerinden ne noksan gelir?

Elcevap:Şu kâinatın Hâlık-ı Hakîm'i, kâinatı bir ağaç hükmünde halkedip, en mükemmel meyvesini zîşuur ve zîşuurun içinde en câmi' meyvesini insan yapmıştır. Ve insanın en ehemmiyetli, belki insanın netice-i hilkati ve gaye-i fıtratı ve semere-i hayatı olan şükür ve ibâdeti; o Hâkim-i Mutlak ve Âmir-i Müstakîl, kendini sevdirmek ve tanıttırmak için kâinatı halkeden o Vâhid-i Ehad, bütün kâinatın meyvesi olan insanı ve insanın en yüksek meyvesi olan şükür ve ibâdetini başka ellere verir mi? Bütün bütün hikmetine zıt olarak, netice-i hilkati ve semere-i kâinatı abes eder mi? Hâşâ ve kellâ...

Hem hikmetini ve rubûbiyetini inkâr ettirecek bir tarzda mahlûkâtın ibâdetlerini başkalara