Dokuzuncu Ders

Dokuzuncu Ders

Ey insan! Senin önünde iki yol var. Birisinden gitsen, kâinatın esfel-i safilînine gidersin. Diğer yoldan gidersen, a'lâ-yı illiyyîn-i şerefe çıkabilirsin. Şu hakikatı "Dokuz Mukaddeme" ile beyan ederiz.

BİRİNCİ MUKADDEME:İnsanın, en cüz'î bir küçük cüz'den tâ en küllî bir küll-ü ekbere

kadar alâkât ve hâcâtı intişar ettiğinden; o insana lâyık değil ki; herşeyin melekûtu elinde, herşeyin hazâini yanında, hiçbir mekânda olmadığı ve hiçbir şey onun yanında bulunmadığı halde; her mekânda ve herşeyin yanında olan Zât-ı Zülcelâl'den başka şeylere ibâdet etsin. Zira; nihâyetsiz hacât-ı insaniyeyi îfaya muktedir, ancak nihâyetsiz bir kudret ve nihâyetsiz bir ilim sahibi olabilir. Öyle de, ubûdiyete şâyan dahi yalnız O'dur.

İKİNCİ MUKADDEME:İnsanda iki cihet var:

Birinci Cihet:Vücud ve icad, hayır ve fiil cihetidir.

İkinci Cihet:Naks ve kusur cihetidir.

İnsan, birinci cihette karınca ve arıdan daha aşağı, ankebut ve sivrisinekten daha zaîftir. Fakat ikinci cihette; adem ve tahrip, şer ve infial cihetinde; semâvât ve Arz ve cibalden daha büyüktür. Meselâ: İyilik ettiği vakitte, yalnız vüs'ati nisbetinde eli ulaşır; kuvveti yettiği miktarınca iyilik edebilir. Fakat fenâlık ettiği vakitte, fenâlığı tecâvüz ve intişar eder.

İşte küfür, bir seyyiedir. Fakat, mecmu' kâinatın tahkirini tazammun eder. Çünkü şu mevcûdâtı ve şu mektubât-ı Rabbâniyeyi