Onbirinci Ders

Onbirinci Ders

Ey Avrupa!Sen sağ elinle, sakîm ve mudill (yâni dalâlete sevk eden) bir felsefeyi; sol elinle, sefih ve muzır bir medeniyeti tutup, "Beşerin saâdeti bu iki şey iledir." deyip dâvâ edersin ve beşeri bunlara dâvet edersin. Senin, bu iki elin kırılsın. Senin bu iki hediyen, senin başını yesin!

Ey nâşir-i küfr-ü küfran!Âyâ.. hiç câiz olur mu ki, bir adamın akıl ve kalbi ve vicdan ve ruhu müthiş bir derecede musibet içinde olduğu halde; cismen zâhirî bir derece refah ve zînet içinde bulunmasıyla o adama mes'ud denilsin ve saâdetine hükmedilsin? Görüyoruz ki, bir adam inkisar-ı hayâle uğrasa veya bir emel-i vehmîden me'yus olsa veya bir emr-i cüz'îden ümidi kesilse, nasıl dünya ona darlaşır. Onun tatlı şeyleri, ona nasıl acı gelir... Acaba bütün âlâmın menşei ve bütün

âmâlin hâdimi olan senin bu şeame

tin ve bu dalâletin ile hasta olup yeis ve yetimlikle mânevî bir cehenneme düşen bir kalb ve bir ruh sahibi, nasıl bir cennet-i kâzibe-i zâile içinde mes'ud olabilir?

Ey beşeri ifsad eden müfsid Avrupa! Beşerin başına getirdiğin binler belâlardan bir tekini söylüyorum, dinle!.. Ve onu izah eden bu temsile bak:

Ey felsefe-i Avrupa tilmizi!Seninle ikimiz şimdi, tenezzüh için bir seyahate çıkıyoruz. İşte önümüzde iki yol var. Gel bak! Biz, şu gafil medenîlerin gittikleri yola gidiyoruz. İşte, şurada-burada her yerde, hattâ gözümüzün yetiştiği yerlerde, belki bütün seyahatımız