Zamanlar geçtikçe, Kur'anın ulvî sırları inkişaf ediyor

itikadlar grivesinden, ancak Arabistan'ın Hira Dağı'nda yükselen ses kurtarabilmiştir. İlahî kelimeyi en ulvî makama yükselten ses, bu ses idi. Fakat Rumlar bu sesi dinleyememişlerdi. Bu ses, insanlara en temiz ve en doğru dini tâlim ediyordu. O yüksek din ki, onun hakkında, Gundö Firey Hesin gibi muhakkik bir fâzıl, şu sözleri pek haklı olarak söylüyor: "Bu dinde mukaddes sular, şâyan-ı teberrük eşya, esnam ve azizler, yahud a'mâl-i sâlihadan mücerred îmânı müfid tanıyan akîdeler, yahud sekerât-ı mevt esnasında nedâmetin bir faide vereceğini ifade eden sözler, yahud başkaları tarafından vuku bulacak dua ve niyazların günahkârları kurtaracağına dair ifadeleri yoktur. Çünkü bu gibi akîdeler, onları kabul edenleri alçaltmıştır."

* * *

Zamanlar geçtikçe, Kur'ân'ın ulvî sırları inkişaf ediyor

Doktor Maurice (Moris), Le Parler Française Roman (Löparle Franses Roman) ünvanlı gazetede Kur'ân'ın Fransızca mütercimlerinden Selman Runah'ın tenkidatına verdiği cevapda diyor ki:

Kur'ân nedir? Her tenkidin fevkinde bir fesahat ve belâgat mu'cizesidir. Kur'ân'ın, üçyüzelli milyon Müslümanın göğsünü haklı bir gururla kabartan meziyeti, O'nun her mânayı hüsn-ü ifade etmesi itibariyle, münzel kitapların en mükemmeli ve ezelî olmasıdır. Hâyır, daha ileri gidebiliriz: Kur'ân, kudret-i Ezeliyenin inayet ile insana bahşettiği kütüb-ü semâviyenin en güzelidir. Beşeriyetin refahı nokta-i nazarından Kur'ân'ın beyanatı, Yunan Felsefesinin ifâdatından pek ziyâde ulvîdir. Kur'ân, Arz ve semânın Hâlıkına hamd ü şükranla doludur. Kur'ân'ın her kelimesi, herşeyi yaratan ve herşeyi haiz olduğu kâbiliyete göre sevk ve irşad eden Zât-ı Kibriyâ'nın azametinde mündemicdir.

Edebiyât ile alâkadar olanlar için Kur'ân, bir kitâb-ı edepdir. Lisan mütehassısları için Kur'ân, bir elfaz hazinesidir. Şâirler için Kur'ân, bir âhenk menbaıdır. Bundan başka bu kitap; ahkâm ve fıkıh namına bir muhît-i maariftir.

Davud'un (A.S.) zamanından, Jan Talmus'un devrine kadar gönderilen kitapların hiçbiri, Kur'ân-ı Kerîm'in âyetleriyle muvaffakıyetli bir şekilde rekabet edememiştir. Bundan dolayıdır ki, Müslümanların yüksek sınıfları, hayatın hakikatını kavramak nokta-i nazarından ne kadar tenevvür ederlerse, o derece Kur'ân