Onbeşinci Nota

kelime-i kudsiyesiyle kalbi söylettirmek, ruhu işlettirmektir.

ONBEŞİNCİ NOTA:Üç mes'eledir.Birinci Mes'ele:İsm-i Hafîz'in tecelli-i etemmine işaret eden

âyetidir. Kur'ân-ı Hakîm'in bu hakikatına delil istersen, Kitâb-ı Mübîn'in mistarı üstünde yazılan şu kâinât kitabının sahifelerine baksan, ism-i Hafîz'in cilve-i âzamını ve bu âyet-i kerîmenin bir hakikat-ı kübrâsının nazîresini çok cihetlerle görebilirsin.

Ezcümle: Ağaç, çiçek ve otların muhtelif tohumlarından bir kabza al. O muhtelif ve birbirine muhâlif tohumların cinsleri birbirinden ayrı, nevileri birbirinden başka olan çiçek ve ağaç ve otların sandukçaları hükmünde olan o kabzayı karanlıkta ve karanlık ve basit ve câmid bir toprak içinde defnet, serp. Sonra mîzansız ve eşyayı farketmeyen ve nereye yüzünü çevirsen oraya giden basit su ile sula.

Sonra senevî haşrin meydanı olan bahar mevsiminde gel, bak! İsrafil-vârî melek-i ra'd;

baharda nefh-i sur nevinden yağmura bağırması, yer altında defnedilen çekirdeklere nefh-i ruhla müjdelemesi zamanına dikkât et ki, o nihâyet derece karışık ve karışmış ve birbirine benzeyen o tohumcuklar, ism-i Hafîz'in tecellisi altında kemâl-i imtisal ile hatasız olarak Fâtır-ı Hakîm'den gelen evâmir-i tekviniyeyi imtisal ediyorlar. Ve öyle tevfik-i hareket ediyorlar ki; onların o hareketlerinde bir şuur, bir basiret, bir kasd, bir irâde, bir ilim, bir kemâl, bir hikmet parladığı görünüyor.

Çünkü görüyorsun ki; o birbirine benzeyen tohumcuklar, birbirinden temayüz ediyor, ayrılıyor. Meselâ bu tohumcuk, bir incir ağacı oldu. Fâtır-ı Hakîm'in nîmetlerini başlarımız üstünde neşre başladı. Serpiyor, dallarının elleri ile bizlere uzatıyor. İşte bu, ona sureten benzeyen bu iki tohumcuk ise, gün âşıkı namındaki çiçek ile, hercaî menekşe gibi çiçekleri verdi. Bizler için süslendi. Yüzümüze gülüyorlar, kendilerini bizlere sevdiriyorlar.

Daha buradaki bir kısım tohumcuklar, bu güzel meyveleri verdi ve sünbül ve ağaç oldular. Güzel tat ve koku ve şekilleri ile iştihamızı açıp, kendi nefislerine bizim nefislerimizi dâvet ediyorlar ve kendilerini müşterilerine feda