Rahmet ve Şefkat İlaçları — Sayfa 77

Öyle de: Ezel ve Ebed Sultan'ı olan on sekiz bin âlemin Padişah-ı Zülcelal'i; o onsekiz bin âleme bakan, teveccüh eden ferman-ı âlîşanı olan Kur'ân-ı Hakîm'i Ramazân-ı Şerif'te inzal eylemiş. Elbette o Ramazân, mahsus bir bayram-ı İlâhî ve bir meşher-i Rabbânî ve bir meclis-i ruhânî hükmüne geçmek, muktezâ-yı hikmettir. Madem Ramazan o bayramdır; elbette bir derece, süflî ve hayvanî meşagılden insanları çekmek için oruca emredilecek.

Ve o orucun ekmeli ise: Mide gibi bütün duyguları; gözü, kulağı, kalbi, hayali, fikri gibi cihazat-ı insaniyeye dahî bir nevi oruç tutturmaktır. Yani: Muharremattan, malayâniyâttan çekmek ve her birisine mahsus ubûdiyete sevketmektir.

Meselâ: Dilini yalandan, gıybetten ve galiz tabirlerden ayırmakla ona oruç tutturmak. Ve o lisânı, tilâvet-i Kur'ân ve zikir ve tesbih ve salavat ve istiğfar gibi şeylerle meşgul etmek...

Meselâ: Gözünü nâmahreme bakmaktan ve kulağını fena şeyleri işitmekten men edip, gözünü ibrete ve kulağını hak söz ve Kur'ân dinlemeğe sarfetmek gibi sâir cihazata da bir nevi oruç tutturmaktır.

Zâten mide en büyük bir fabrika olduğu için, oruç ile ona tâtil-i eşgâl ettirilse, başka küçük tezgâhlar kolayca ona ittibâ ettirilebilir.