Sekizinci Nükte

SEKİZİNCİ NÜKTE:Ramazân-ı Şerif, insanın hayat-ı şahsiyesine baktığı cihetindeki çok hikmetlerinden bir hikmeti şudur ki: İnsana en mühim bir ilaç nev'inden maddî ve mânevî bir perhizdir ve tıbben bir hımyedir ki; insanın nefsi, yemek içmek hususunda keyfemâyeşâ hareket ettikçe; hem şahsın maddî hayatına tıbben zarar verdiği gibi, hem helâlharam demeyip rast gelen şeye saldırmak, âdeta mânevî hayatını da zehirler. Daha kalbe ve ruha itaat etmek, o nefse güç gelir. Serkeşâne dizginini eline alır. Daha insan ona binemez, o insana biner.

Ramazân-ı Şerif'te oruç vasıtasıyla bir nevi perhize alışır; riyâzete çalışır ve emir dinlemeyi öğrenir. Bîçare zaif mideye de, hazımdan evvel, yemek yemek üzerine doldurmak ile hastalıkları celbetmez. Ve emir vasıtasıyla helâli terkettiği cihetle, haramdan çekinmek için akıl ve şeriattan gelen emri dinlemeğe kabiliyet peyda eder. Hayat-ı maneviyeyi bozmamağa çalışır.

Hem, insanın ekseriyet-i mutlakası açlığa çok defa mübtelâ olur. Sabır ve tahammül için bir idman veren açlık, riyâzete muhtaçtır. Ramazân-ı Şerif'teki oruç, onbeş saat, sahursuz ise yirmidört saat devam eden bir

müddet-i açlığa sabır ve tahammül ve bir riyâzettir ve bir idmandır. Demek, beşerin musibetini ikileştiren sabırsızlığın ve tahammülsüzlüğün bir ilacı da oruçtur.

Hem, o mide fabrikasının çok hademeleri var. Hem, onunla alâkadar çok cihâzât-ı insâniye var. Nefis, eğer muvakkat bir ayın gündüz zamanında tatil-i eşgâl etmezse; o fabrikanın hademelerinin ve o cihazatın hususî ibâdetlerini onlara unutturur, kendiyle meşgul eder, tahakkümü altında bırakır. O sâir cihâzât-ı insaniyeyi de, o mânevî fabrika çarklarının gürültüsü ve dumanlarıyla müşevveş eder. Nazar-ı dikkatlerini daima kendine celbeder. Ulvî vazifelerini muvakkaten unutturur. Ondandır ki; eskiden beri çok ehl-i velâyet, tekemmül için riyâzete, az yemek ve içmeğe kendilerini alıştırmışlar.

Fakat, Ramazân-ı Şerif orucuyla o fabrikanın hademeleri anlarlar ki, sırf o fabrika için yaratılmamışlar. Ve sâir cihazat, o fabrikanın süflî eğlencelerine bedel, Ramazân-ı Şerif'te melekî ve ruhanî eğlencelerde telezzüz ederler; nazarlarını onlara dikerler. Onun içindir ki; Ramazân-ı Şerif'te mü'minler, derecâtına göre ayrı ayrı nurlara, feyizlere, mânevî sürurlara mazhar oluyorlar. Kalb ve ruh, akıl, sır