Avliye ve Reddiye

taksim ise, rübü ve nısıf gibi ona tedahül denir. O zaman en büyük aded mahraç kabul edilir.

K. nısıf K.

-----------------------------------------

Amca kız kardeş karı 4

1 2 1

Yoksa biri diğerine kabili taksim olmayıp her biri üçüncü bir aded ile taksimi kabil ise tevafuk ve üçüncü adede de vıfk denir. O takdirde birisinin yarısı diğerine çarpılacaktır. Meselâ:

oğul karı anne

Burada sümün ile südüs vardır. Aralarında ikide tevafuk bulunduğundan birisinin mahracı, mesela südüsün mahracı olan altının yarısı, sümünün mahracı olan sekize veya sümünün mahracı olan sekizin yarısı olan dört, südüsün mahracı olan altıya çarpılacak ve mesele yirmi dört olacaktır. Karı için sümün olan üçtür. Anne için südüs olan dörttür. Kalan on yedi de oğlan içindir.

Bir meselede iki aded bulunsa birden başka bir aded ile taksimi kabil değilse Tebayün vardır. O zaman mütebayın adedlerden biri diğerine çarpılır, elde edilen miktar meselenin mahracıdır. Şu misala bak:

K. rübü sülüs

-------------------------------------------- 12

Anne baba bir k. karı anne

5 3 4

Avliye Ve Reddiye

Paylar, meselenin mahracına müsavi olursa, Adile, fazla olursa Avliyye denir. Aşağıdaki misale göz atalım:

nısıf sülüsan

----------------------------------------------- 8

Zevc kız kardeş kız kardeş

3 2 2

Görüldüğü gibi zevc için nısıf, kız kardeşler için sülüsan vardır. Meselenin aslı, her ne kadar altı ise avl yolu ile yediye yükseliyor. Avl olan asıllar üçtür; altı, on ve yirmi dörttür. Altı, yedi, sekiz, dokuz ve ona yükselir. On ise oniki, onbeş ve onyediye kadar yükselir. Yirmi dört de, yirmi yediye yükselir. Aşağıdaki misallere bak:

sülüsan nısıf südüs

--------------------------------------------------- 8

kız kardeş kız kardeş koca anne

2 2 3 1

sülüsan südüs rübü

------------------------------------------------13

kız kardeş kız kardeş anne karı

4 4 2 3

Paylar mahracından eksik olursa buna Reddiye denir. Mesela, vefat eden kişi yalnız iki kız bırakırsa mesele üçtür. Üçte ikisini aldıktan sonra sülüs artar.