Hedy

İhsar Ve Fevat

İhsar: Hac ve Umrenin rükünlerini eda etmekten men edilmektir.

Hac veya Umre menasikine engel olacak her hangi bir şey meydana gelirse, İhramdan çıkabilmek için niyet etmekle beraber kurban kesmek ve traş olmak lâzımdır. Muhasar, ister Harem dahilinde, ister haricinde olsun, olduğu yerde kurban keser. Haremde kesmek icabetmez. Hac veya Umre nafile olursa muhasarın onu kaza etmesi icabetmez. Fakat hac veya umre farz olursa onu kaza etmek gerekir, söz konusu olan muhasar, Haccı Kıran'a niyet etmiş ise bir tek Hac ve Umre kaza eder.

İhsarın durumunun böyle olacağına delalet eden ayet olduğu gibi Peygamber (S.A.V.)'in fiili ile emri de bulunmaktadır.

Mekke fethedilmezden önce Peygamber (S.A.V.) başta olmak üzere müslümanlar Umre'ye gittiler. Fakat müşrikler, müslümanların Mekke'ye girmelerine engel oldular. Bunun üzerine Peygamber (S.A.V.), kurban kesip traş olmakla ihram'dan çıktı; sahabelere de aynı şeyi yapmalarını emretti.

Şayet kurban bulamazsa, niyet getirip traş olmakla beraber bir kurban değerinde fakirlere yemek yedirmek icabeder. Onu da bulmazsa, her bir avuç buğday yerine birer gün oruç tutmak gerekir. Oruç için muayyen bir yer yoktur. Her yerde oruç tutulabilir, haramda olması gerekmez.

Bir kimse hasta olur veya "paramı kaybedersem, bulunduğum yerde ihram'dan çıkacağım" diye şart koşarsa caizdir. Böyle bir şey olduğu taktirde isterse ihram'dan çıkar. Kadının farz da olsa kocasının izni olmadan ihrama girmesi caiz değildir. Hatta izni olmadan ihrama girmiş ise onu ihramdan çıkartabilir.

Bir anne veya baba nafile hac veya umre yapmak isteyen evladına engel olabilirler, ama farza engel olamazlar.

"fevat"

Fevat: Haccın zamanına yetişememektir. Kurban gününün fecri doğduktan sonra Arafata gelen kimse Hacca yetişmemiş olur. Böyle bir kimse ihramdan çıkmak isterse Umre menasikini ifa eder. Yani tavaf ve sa'y eder, sonra traş olur veya saçını kısaltır. Ertesi sene haccını kaza eder. Ve kaza edeceği zaman kurban kesmesi icap eder, hacca yetişmemiş olan kimse kırana niyet etmiş ise kaza edeceği zaman kendisine üç kurban düşer. Birincisi yetişilmediği için, ikincisi yetişilmeyen haccı kıran için, üçüncüsü de kaza ile ifa edilen haccı kıran içindir.

Hedy

Hedy, Harem dahilinde kesilmesi istenen kurbandır. Bu da üç kısımdır.

A) Hedyül-Tatavvü', Sırf Allah için Hac veya mutemirin nafile olarak kesmek istediği kurbandır. Resûlü Ekrem (S.A.V.)'in Haccetül-Veda'da yaptığı gibi.

Bu çeşit hedy'in Allah nezdinde makbul olabilmesi için fakirlere bir miktar verilmesi lazımdır.

B) Hac veya Umre'de işlenen cinayetten veya vacibin terkinden veya ihsardan dolayı vaki olan noksanı telâfi etmek için verilmesi gereken cebir kurbanıdır.

Cebir kurbanını veren kimsenin ondan yemesi caiz olmadığı gibi, zenginlere yedirilmesi de caiz değildir.

C) Nezir kurbanı. Harem hududunda mevcud bulunan kimse, bir kurbanı kesmek için nezrederse kesmesi vacib olur. Ondan yemesi de caiz değildir.

Kurban ancak dört sınıf hayvandan caizdir. Deve, sığır, keçi ve koyun. Keçi ve koyun birer şahıs için, deve ve sığır ise yedişer kişi için olur.