Hizane

Sarihi, "Sen bana veya bence annemin veya kızımın arkası gibisin veya sen, annemin arkası gibisin." Mutemede göre bir kimse, karısını, annesinin veya kızının eline ve göğsüne veya karnına benzetse de böyledir.

Kinayesi ise, "Sen, bence annem veya kızım gibisin" veya "Sen annemsin" gibi kelimelerdir. Şayet ziharı kasdederse zihârdır. Yoksa sen onlar gibi değerlisin diye kasd ederse zihar sayılmaz.

Bir kimse, kendi zevcesinin bir cüzünü anne veya diğer muharramattan birisinin cüzüne benzetirse yine zihar sayılır.

Bir kimse, kendi zevcesine "Sen annemsin" dese, zihar değil, talâk kinayesi sayılır.

Talâk, zihar sayılmadığı gibi zihar da talâk sayılmaz. Zihar olayları bu memlekette pek vaki olmaz. Müekkatan zihar sahih olduğu gibi müebbeden de sahihtir.

Ziharda bulunan kimseye keffaret lazım gelir. Keffaret vermeden önce münasebet ve öncüleri haramdır. Keffaret için niyet lazımdır.

Ziharın Keffareti

Ziharın keffareti üç hasletten biridir:

Müzahirin, normal ve müslüman bir köle veya bir cariyeyi hürriyete kavuşturmağa gücü yeterse, keffaret niyetiyle onu azad eder. Buna gücü yetmezse ara vermeden iki kameri ay oruç tutar. Şayet ellibeş gün oruç tutar ve bir gün ara verirse, yeniden iki ay oruç tutmağa mecburdur. Yaşlı veya hasta olduğundan buna gücü yetmezse altmış fakir veya miskine fitre cinsinden birer müd verecektir. Altmış günde altmış müd bir fakire verirse kafi gelmez.

Bu keffaretin Haşimi ve Muttalibi olan kimselere verilmesi caiz olmadığı gibi, nafakası müzahire olan kimseye de verilemez. Bu kefareti fakir ve miskinlere verip temlik etmek gerekir. Evinde veya lokantada sabah ve akşam yemeğini yedirmek kafi

gelmez. Süt, et, ekmek veya bunların parasını vermek kafi gelmez.

Yemek yerine altmış fakir ve miskine elbise giydirmekde caizdir.

Otuz kişiye yemek vermek, kalana da elbise giydirmek caiz değildir.

Hizane

Hizane, mümeyyiz olmayan çocuk veya çocuk hükmünde olan deli ve kötürümü gözetleyip terbiye etmektir.

Anne, doğum yaptıktan üç gün sonra çocuğuna süt vermeğe mecbur değildir. İsterse çocuğunu emzirir, isterse de emzirmez. Anne emzirmek istemediği taktirde görev çocuğun velisine düşer, çocuğu için bir mürebbiye arayıp ona vermekle mükelleftir. Tabii olarak masraf da kendisine (veliye) aittir. Ancak mürebbiye bulamaz veya ücreti verecek bir durumda olmazsa o zaman çocuğun annesi ona bakmaya mecburdur.

Çocuk bakım işi, aslında kadın işidir. Çünkü fıtratı buna daha müsaittir. Çocuğun annesiyle babası talâk ile birbirinden ayrılmışlarsa, annesi başkasıyla evlenmediği takdirde ona bırakılır. Şayet annesi ölmüşse, anne annesine, sonra sıra ile baba tarafından gelen annelere, sonra kız kardeşine, sonra teyzesine, sonra kardeşlerin kızlarına, sonra halasına verilir. Bunlardan hiç biri olmazsa babasına, ölmüşse dedesine teslim edilmelidir. Bakıma daha ehil olan kimse, bakmaktan imtina ederse bakım görevi onu takip eden kimseye devredilir. Çocuk temyiz çağına gelince muhayyerdir. Annesi ile babasından istediği kimsenin yanında kalır. Babası olmazsa annesi ile dedesi arasında muhayyerdir. Şayet birisini tercih eder, sonra ondan vazgeçip diğerini tercih ederse, dileği yerine getirilir. Şayet erkek çocuk babasını isterse münasip zamanda annesini ziyaret etmekten menedilemez. Çocuğun annesi de istediği zamanda çocuğunu ziyaret edebilir; onu men etmek caiz değildir. Haftada bir iki defa ziyaret normal sayılır. Çocuk hasta olursa annesinin ona bakıp hizmet etmesi daha uygundur. Annesinin evi