İmam Olmanın Şartları

İmam Olmanın Şartları

İmam olacak kimsede şu şartlar aranır:

1- Müslüman olması. Binaenaleyh, İslâm'ın tümünü veya bir tek hükmünü reddeden kimseye iktida etmek, caiz değildir. Meselâ İslâm'ın emrettiği tesettürü veya getirdiği miras kanununu kabul etmeyip reddederse müslüman sayılmadığından ona iktida etmek sahih değildir.

2- Aklı başında olması. Sarhoş, deli ve baygın olan kimselerin namazı sahih olmadığı gibi imam olmaları da caiz değildir.

3- Mümeyyiz olması. Henüz sağ ve solunu ve kıblenin hangi tarafta olduğunu bilmeyen çocuğun namazı sahih olmadığı gibi, ona iktida etmek de caiz değildir.

4- Me'müm'ün itikadına göre uyduğu imamın namazının sahih olması. Binaenaleyh, birisinin itikadına göre namazı fasid olan kimseye uyması caiz değildir. Meselâ, elinin içi fercine dokunmuş bir Hanefiye bir Şafiînin uyması caiz değildir. Yine bir Hanefinin vücudundan kan çıkmış bir Şafiîye iktida etmesi caiz değildir. Yalnız misafir olan bir Şafiî ile bir Hanefi bir yerde meselâ; beş gün kalmak için karar verirlerse Şafiî mezhebine göre namazı seferî kılmak caiz olmadığı halde misafir olan bir Şafiînin, seferi namazını yani kasır ile namaz kılan Hanefiye uyması caizdir. Çünkü Şafiî için de seferi namaz vardır. Ve bu takdirde iki rekat kılan Hanefi imam selam verdikten sonra Şafiî me'müm mesbuk gibi kalkıp namazını tamamlar.

5- Kıble hususunda ictihad ve kanaatları ayrı olanların birbirlerine uymaları caiz değildir. Çünkü her birisi, diğerinin namazının fasid olduğuna inanır.

Bir kimse birisine iktida eder, sonra onun kâfir veya kadın olduğu ortaya çıkarsa onunla beraber kıldığı namazı iade etmesi gerekir. Yine imamın vücud veya elbisesinde bir necaset bulunur ve dikkat edildiği takdirde görülebilecekse me'mum'un namazını iade etmesi gerekir. Fakat gizli bir necaset ise, namazını iade etmek icab etmez.

Bir Şafiî, Hanefi olan imamın, namazın vaciblerine riayet edip etmediğinden şüphe ederse, hüsn-ü zanna binaen ona uyabilir.

Şafiî olan bir kimse, vücudundan kan çıkmış bir Hanefiye iktida ederse caizdir. Çünkü onun mezhebine göre, namazı yerindedir.

6- İmamın başka bir kimseye iktida halinde olmaması. Çünkü, imamın müstakil olması gerektiğinden, başkasına tabi olan kimse imam olmaz. Bir kimse, birisine uyar, namaz kıldıktan sonra da uyduğu kimsenin me'müm olduğunu öğrenirse kıldığı namazı iade etmesi gerekir. Fakat, imam selâm verdikten sonra birisi gelip, me'mümlerden birisine uyarsa caizdir. Çünkü selâmdan sonra me'mümlük vasfı üzerinden kalkıyor.

7- Namazını iade etmemesi. Meselâ, şiddetli soğuktan dolayı abdest yerine teyemmüm alan kimse, namazını iade edeceğinden onun durumunda olan kimse dahil, hiç bir kimse ona tabi olamaz. Ancak durumunu bilmeyen bir kimse kendisine iktida eder, namazdan sonra farkına varırsa, bir şey lâzım gelmez. Yani arkasında kıldığı namazı iade etmesi lâzım gelmez.

Abdestli olan kimse namazını iade etmeyecek bir müteyemmime (teyemmüm olanalan kimseye) veya ayakta namazını kılan, oturarak namazını kılana veya özürsüz olan, idrarı akan özürlüye uyabilir.

8- İmamın, zati sıfatları hasebiyle kendisine uyanların zati sıfatlarından noksan olmaması. Binaenaleyh erkeğin erkeğe, kadının erkeğe ve hunsaya ve kadına, hunsanın da erkeğe uyması caizdir. Fakat erkeğin kadına veya hunsaya ve hunsanın hunsaya veya kadına uyması caiz değildir. Allah'ın Resûlü buyuruyor:

"Bir kadın erkeğe imam olmasın." Hunsa da kadına kıyas edilmiştir.

9- İmamın karî' olması. Yani fatiha ile teşehhüdünün düzgün olması. Binaenaleyh bir karî'in, ümmi (Fatihası düzgün olmayıp harf veya şeddelerinden birisini veya bir kaçını ihlâl