Lukata

3 - Zenginin fakire verdiği şey: Zira bundan maksad, fakire yardım sağlamaktır.

4 - Ulemâ ile sulahâ'ya verilen şey: Zira bundan maksad, fakire yardım sağlamaktır.

5 - Çocuk ile deliye verilen şey.

6 - Dostlara verilen şey.

7 - İyilik yapan kimseye iyilik edip mukabelede bulunarak verilen şey.

2) Sevaba nail olmak gayesiyle değil, başkasına ikram olsun diye kendisine götürülen şeydir ki, bunun adı hediyedir. Hediyede icab ve kabul, yani, verdim aldım, demek icab etmez.

Satılması caiz olan şeyin hibe edilmesi de caizdir. Satılması caiz olmayan şeyin hibe edilmesi caiz değildir.

Alacaklı olan bir kimse borçlusuna, "alacağımı sana hibe ettim" dese onu ibra etmiş olur.

Hibede icab, (sana verdim) lazım geldiği gibi, kabz etmek için de izin vermek lazımdır.

Bir peder, çocuklarına bir şey vermek isterse adil davranması sünnettir. Resûlüllah (S.A.V.) buyuruyor:

"Allah'dan korkunuz. Çocuklarınız arasında adaletli davranınız." (Buhari)

Bir peder oğluna veya kızına bir şey hibe ederse, elinde kaldığı müddetçe geri alabilir. Ama oğul onu birisine satmış veya hibe etmiş, bilahare satınalmış ise, el değiştirdiğinden peder onu geri alamaz.

Lukata

Lukata, her hangi bir kimseye ait olmayan bir yerde bulunup, sahibinin kim olduğu bilinmeyen ve kendi kendini muhafaza edemeyen maldır.

Kendine güvenip hiyanet etmeyeceğini bilen kimsenin, böyle yitik bir şeyi bulduğu takdirde, muhafaza etmek gayesiyle alıp bir seneye kadar tarif etmesi sünnettir. Yoksa kendi kendine güvenemeyen bir kimsenin böyle bir yitiği alması mekrûhtur. Fasık, mürted ve kâfir, bir şey bulsalar kendilerinden alınıp bir âdile teslim edilecektir. Ve bir seneye kadar tarif edilecektir. Sahibi çıkmazsa onu bulan fasık veya kâfir ise kendisine verilecektir.

Zeyd bin Halid El Cüheni'den (R.A.) rivayet olunmaktadır:

"Resûlüllah (S.A.V.)'a altın ve gümüşün yitiğinden soruldu. Dedi ki: Cüzdan ve kesesini bir seneye kadar tanıt. Bilinmezse (sahibi) onu harca ve senin yanında emanet olarak kalsın. Birgün sahibi gelirse kendisine ver, yoksa senindir. Suali soran kimse bu defa deve yitiğini ona sordu. Bunun üzerine buyurdu ki: Ondan ne istiyorsun, onu bırak, onun ayakkabısı ve su tuluğu onunla birliktedir. Suya gider ve ağaç yer, sahibi onu buluncaya kadar. Davarı sorduğunda dedi ki: Onu al, o ya senin, ya kardeşinin veya kurdundur." (Buhari, Müslim)

Lukatanın üç rüknü vardır:

1) Almak.

2) Alınan.

3) Alan.

Remli'ye göre, bir şey görüldüğü yerde bırakıldığı takdirde zayi olma ihtimali kuvvetli olursa kendine güvenen kimsenin, alıp bir seneye kadar tarif etmesi vacibdir.

Hadisten de anlaşıldığı gibi deve, ceylan, güvercin gibi kendini yırtıcı hayvanlardan koruyabilen ehli hayvanları gören