Oruç Tutmamayı Mübah Kılan Özürler

Orucun Mekruhları

Oruçlu olan kimse için aşağıda zikredilen şeyler mek-rûhdur:

1) Başkasıyla kavga yapıp sövüşmek.

2) Güneşin batışı tahakkuk ettikten sonra iftarı geciktirmek.

3) Sakız ve benzeri şeyleri çiğnemek. Yalnız dikkat edilmesi gereken bir husus vardır. Şöyle ki, şimdiki zamanda yapılan sakızın bazılarında şeker vardır. Oruçlu iken çiğnenen sakız şekerli ise, onu çiğnemek mekruh değil, orucu bozar. Ama gece vakti şekerli sakızın çiğnenerek şekerli maddesi giderildikten sonra oruçlu iken çiğnenmesi sadece mekruhtur.

4) Yemeği yutmadan tadmak.

5) Hacamat yapmak.

6) Şehveti tahrik etmeksizin öpmek. (Tabiî şehveti tahrik ederse haramdır) bunun için oruçlu olan kimsenin çocuğunu dahi öpmesi mekruhtur.

7) Kucaklaşmak.

8) Hamama gitmek.

9) Zevaldan sonra misvâk kullanmak.

10) Manzarası lezzet veren şeylere bakmak.

11) Kokusu güzel olan şeyleri koklamak.

12) Kur'an-ı Kerim'in sesi müstesna, güzel sesleri dinlemek.

13) Göze sürme çekmek.

Oruç Tutmamayı Mübah Kılan Özürler

Oruç tutmamayı mübah kılan özürler şunlardır:

1) Yolculuk. Ramazan-ı şerifde, en az yüzkırk dört kilometrelik bir yola çıkan bir kimse (uçak gibi bir vasıta ile kısa bir müddet içerisinde kat'etse de) oruç tutmayabilir. Yalnız oruç tutmağa niyet getirir de gündüz sefere çıkar veya seferde oruca niyet getirip gündüz memleketine varırsa orucunu bozamaz.

İstanbul-Diyarbakır arasında sürekli yolculuk yapan bir şoför, zamanında oruç tutamadığı gibi, devamlı sefer halinde olması dolayısıyla kaza da edememektedir. Ne yapması gerekir? şeklinde bir soru sorulsa cevaben deriz ki:

İslâm dini hasta ve yolcuları ma'zeretten dolayı oruç tutmakla mükellef kılmamıştır. Ma'zeret ne kadar devam ederse şer'î ruhsat da o kadar devam eder. Bu gibi kimseler bir sene veya on sene sonra ma'zeretleri zâil olunca oruç tutamadıkları günleri tesbît edip kazâ ederler. Cenab-ı Hakk buyuruyor ki: "Sizden bir kimse hasta veya yolcu olursa oruç tutmadığı günler sayısınca kazâ edecektir." (Bakara suresi: 194).

2) Hastalık. Bir kimse nefsinin helâk olacağından veya hastalığının artacağından veya uzamasından endişe ederse oruç tutmayabilir. Bu endişe, ya tecrübesine veya müslaman, adil ve hazık bir doktorun sözüne dayanmalıdır.

Misafir, Ramazan-ı şerifin akabinde mukim olur veya hasta iyileşirse Ramazandan sonra oruçlarını kaza edecekler. Kur'an-ı Kerim şöyle buyuruyor:

"Kim hasta olur yahut seferde bulunursa, oruç tutamadığı günler sayısınca sıhhat ve ikamet halinde orucunu kaza etsin." (El-Bakara: 185).

Bir kimse müayyen bir ay oruç tutmak için nezreder, sonra o ayda yolculuk yaparsa Ramazanda olduğu gibi orucunu başka bir zamana erteleyebilir.