برنجى أساس

ايشته شو تمثيل گبى· دنيا سراينڭ، شو كائنات شهرينڭ تخريب و تعميرى ايچون مقتضى وار. فاعل و اوسته‌سى مقتدر. تخريبى ممكن و واقع اولاجق. تعميرى ممكن و واقع اولاجقدر. ايشته شو مسئله‌لر، برنجى أساسدن صوڭره إثبات ايديله‌جكدر.

برنجى أساس

روح، قطعيًا باقيدر. برنجى مقصدده‌كى ملائكه و روحانيلرڭ وجودلرينه دلالت ايدن همان بتون دليللر، شو مسئله‌مز اولان بقاءِ روحه دخى دليلدرلر. بنجه مسئله او قدر قطعيدر كه، فضله بيان عبث اولور. أوت شو عالمِ برزخده، عالمِ أرواحده بولونان و آخرته گيتمك ايچون بكله‌ين حدسز أرواحِ باقيه قافله‌لرى ايله بزم مابيْنمزده‌كى مسافه او قدر اينجه و قيصه‌در كه، برهان ايله گوسترمگه لزوم قالماز. حدّ و حسابه گلمه‌ين أهلِ كشفڭ و شهودڭ اونلرله تماس ايتمه‌لرى، حتّى أهلِ كشف القبورڭ اونلرى گورمه‌لرى، حتّى بر قسم عوامڭ ده اونلرله مخابره‌لرى و عمومڭ ده رؤياىِ صادقه‌ده اونلرله مناسبت پيدا ايتمه‌لرى، مضاعف تواترلر صورتنده عادتا بشرڭ علومِ متعارفه‌سى حكمنه گچمشدر. فقط شو زمانده مادّيون فكرى هركسى سرسم ايتديگندن، أڭ بديهى بر شيده ذهنلره وسوسه ويرمش. ايشته شويله وسوسه‌لرى إزاله ايچون· حدسِ قلبينڭ و إذعانِ عقلينڭ پك چوق منبعلرندن، بر مقدّمه ايله درت منبعنه إشارت ايده‌جگز.

مقدّمه

اوننجى سوزڭ دردنجى حقيقتنده إثبات ايديلديگى گبى· أبدى، سرمدى، مِثلسز بر جمال، ألبته آيينه‌دار مشتاقنڭ أبديتنى و بقاسنى ايستر. هم قصورسز، أبدى بر كمالِ صنعت، متفكّر دلاّلنڭ دوامنى طلب ايدر. هم نهايتسز بر رحمت و إحسان، محتاج متشكّرلرينڭ دوامِ تنعّملرينى إقتضا ايدر. ايشته او آيينه‌دار مشتاق، او دلاّل متفكّر، او محتاج متشكّر· أڭ باشده روحِ إنسانيدر. اويله ايسه، أبد الآباد يولنده· او جمال، او كمال، او رحمته رفاقت ايده‌جك، باقى قالاجقدر.

ينه اوننجى سوزڭ آلتنجى حقيقتنده إثبات ايديلديگى گبى· دگل روحِ بشر، حتّى أڭ بسيط طبقاتِ موجودات دخى، فنا ايچون ياراديلمه‌مشلر· بر نوع بقايه مظهردرلر. حتّى روحسز، أهمّيتسز بر چيچك دخى، وجودِ ظاهريدن گيتسه، بيڭ وجهله بر نوع بقايه مظهردر. چونكه صورتى، حدسز حافظه‌لرده باقى قالير. قانونِ تشكّلاتى، يوزر تخمجقلرنده بقا بولوب دوام ايدر. مادام بر پارچه‌جق روحه بڭزه‌ين او چيچگڭ قانونِ تشكّلى، تمثالِ صورتى، بر حفيظِ حكيم طرفندن إبقا ايديلييور. دغدغه‌لى إنقلابلر ايچنده كمالِ إنتظام ايله، ذرّه‌جكلر گبى تخملرنده محافظه ايديلييور، باقى قالير. ألبته غايت جمعيتلى و غايت يوكسك بر ماهيته مالك و خارجى وجود گيديرلمش و ذىشعور و ذىحيات و نورانى قانونِ أمرى اولان روحِ بشر، نه درجه قطعيتله بقايه مظهر و أبديتله مربوط و سرمديتله علاقه‌دار اولديغنى آڭلامازسه‌ڭ، ناصل "ذىشعور بر إنسانم" دييه‌بيليرسڭ؟ أوت، قوجه بر آغاجڭ بر درجه روحه بڭزه‌ين پروغرامنى و قانونِ تشكّلاتنى، بر نقطه گبى أڭ كوچك چكردكده درج ايدوب محافظه ايدن بر ذاتِ حكيمِ ذو الجلال، بر ذاتِ حفيظِ بىزوال حقّنده "وفات ايدنلرڭ روحلرينى ناصل محافظه ايدر" دينلير مى؟

برنجى منبع:

أنفسيدر. يعنى، هركس حياتنه و نفسنه دقّت ايتسه، بر روحِ باقىيى آڭلار. أوت هر بر روح، قاچ سنه ياشامش ايسه او قدر بدن دگيشديرديگى حالده، بِالبداهه عينًا باقى قالمشدر. اويله ايسه· مادام جسد گلوب گچيجيدر. موت ايله بتون بتون چيپلاق اولمق دخى روحڭ بقاسنه تأثير ايتمز و ماهيتنى ده بوزماز. يالڭز مدّتِ حياتده تدريجى جسد لباسنى دگيشديرييور. موتده ايسه بردن صويونور. غايت قطعى بر حدس ايله بلكه مشاهده ايله ثابتدر كه، جسد روح ايله قائمدر. اويله ايسه روح، اونڭ ايله قائم دگلدر. بلكه روح، بِنفسه قائم و حاكم اولديغندن· جسد ايستديگى گبى طاغيلوب طوپلانسين، روحڭ إستقلاليتنه خلل ويرمز. بلكه جسد، روحڭ خانه‌سى و يوواسيدر، لباسى دگل. بلكه روحڭ لباسى بر درجه ثابت و لطافتجه روحه مناسب بر غلافِ لطيفى و بر بدنِ مثاليسى واردر. اويله ايسه، موت هنگامنده بتون بتون چيپلاق اولماز، يوواسندن چيقار، بدنِ مثاليسنى گيه‌ر.