ايكنجى دال

ايشته ناصل أگر بر آدم هم خواجه، هم ضابط، هم عدليه كاتبى، هم ملكيه مفتّشى اولسه· اونڭ هر بر دائره‌ده برر نسبتى، برر وظيفه‌سى، برر خدمتى، برر معاشى، برر مسئوليتى، برر ترقّياتى و موفّقيتسزلگنه سبب برر دشمن و رقيبلرى اولويور. و پادشاهه قارشى چوق عنوانلرله گورونويور و گورور. و چوق لسانلرله اوندن مدد ايستر. و آمرينڭ چوق عنوانلرينه مراجعت ايدر. و دشمنلرڭ شرّندن قورتولمق ايچون، معاونتنى چوق صورتلرله طلب ايدر. اويله ده: چوق أسمايه مظهر و چوق وظيفه‌لرله مكلّف و چوق دشمنلره مبتلا اولان إنسان، مناجاتنده، إستعاذه‌سنده چوق إسملرى ذكر ايدر. ناصلكه نوعِ إنسانڭ مدارِ فخرى و الحقّ أڭ حقيقى إنسانِ كامل اولان محمّدِ عربى عليه الصلاة والسلام، جوشن الكبير نامنده‌كى مناجاتنده بيڭبر إسميله دعا ايدييور· آتشدن إستعاذه ايدييور. ايشته شو سردندر كه سورهِٔ

ده اوچ عنوان ايله إستعاذه‌يى أمر ايدييور و

ده اوچ إسميله إستعانه‌يى گوسترييور.

ايكنجى دال:

چوق أسرارڭ آناختارلرينى تضمّن ايدن ايكى سرّى بيان ايدر.

برنجى سرّ:

"أوليا نيچون اصولِ ايمانيه‌ده إتّفاق ايتدكلرى حالده، مشهوداتلرنده، كشفياتلرنده چوق تخالف ايدييورلر؟ شهود درجه‌سنده اولان كشفلرى بعضًا خلافِ واقع و مخالفِ حق چيقييور؟ هم نيچون أهلِ فكر و نظر، هر برى قطعى برهان ايله حق تلقّى ايتدكلرى أفكارلرنده، بربرينه متناقض بر صورتده حقيقتى گورويورلر و گوسترييورلر؟ بر حقيقت نيچون چوق رنكلره گيرييور؟"

ايكنجى سرّ:

"أنبياىِ سالفه، نيچون حشرِ جسمانى گبى بر قسم أركانِ ايمانيه‌يى، بر درجه مجمل بيراقمشلر، قرآن گبى تفصيلات ويرمه‌مشلر؟ صوڭره امّتلرندن بر قسمى ايلريده او مجمل اولان أركانى إنكاره قدر گيتمشلر؟ هم نيچون حقيقى عارف اولان أوليانڭ بر قسمى يالڭز توحيدده ايلرى گيتمشلر؟ حتّى درجهِٔ حقّ اليقينه قدر گيتدكلرى حالده، بر قسم أركانِ ايمانيه اونلرڭ مشربلرنده پك آز و مجمل بر صورتده گورونويور. حتّى اونڭ ايچوندر كه، اونلره تبعيت ايدنلر، ايلريده او أركانِ ايمانيه‌يه لازم اولان أهمّيتى ويرمه‌مشلر· حتّى بعضلرى صاپمشلر. مادام بتون أركانِ ايمانيه‌نڭ إنكشافيله حقيقى كمال بولونور. نيچون أهلِ حقيقت بعضسنده چوق ايلرى و بر قسمنده چوق گرى قالمشلر؟ حالبوكه بتون أسمانڭ مرتبهِٔ أعظملرينڭ مظهرى و بتون أنبيانڭ سَرْورى اولان رسولِ أكرم عليه الصلاة والسلام و بتون كتبِ مقدّسه‌نڭ رئيسِ أنورى اولان قرآنِ حكيم، بتون أركانِ ايمانيه‌يى واضح بر صورتده، پك جدّى بر إفاده‌ده و قصدى بر طرزده تفصيل ايتمشلردر؟"

أوت چونكه حقيقتده حقيقى كمالِ أتم اويله‌در. ايشته شو أسرارڭ حكمتى شودر كه: إنسان چندان بتون أسمايه مظهر و بتون كمالاته مستعددر. لٰكن إقتدارى جزئى، إختيارى جزئى، إستعدادى مختلف، آرزولرى متفاوت اولديغى حالده بيڭلر پرده‌لر، برزخلر ايچنده حقيقتى تحرّى ايدر. اونڭ ايچون حقيقتڭ كشفنده و حقّڭ شهودنده برزخلر اورته‌يه دوشويور. بعضلر برزخدن گچه‌مييورلر. قابليتلر باشقه باشقه اولويور. بعضلرڭ قابليتى، بعض أركانِ ايمانيه‌نڭ إنكشافنه منشأ اولامييور. هم أسمانڭ جلوه‌لرينڭ رنكلرى، مظهره گوره تنوّع ايدييور، آيرى آيرى اولويور. بعض مظهر اولان ذات، بر إسمڭ تام جلوه‌سنه مدار اولامييور. هم كلّيت و جزئيت و ظلّيت و أصليت إعتباريله جلوهِٔ أسما، باشقه باشقه صورت آلييور. بعض إستعداد، جزئيتدن گچه‌مييور و گولگه‌دن چيقه‌مييور. و إستعداده گوره بعضًا بر إسم غالب اولويور، يالڭز كندى حكمنى إجرا ايدييور. او إستعدادده اونڭ حكمى حكمران اولويور. ايشته شو درين سرّه و شو گنيش حكمته أسرارلى، گنيش و حقيقت ايله بر درجه قاريشق بر تمثيل ايله بعض إشارتلر ايدرز.