برنجى لمعه

ايكنجى شعاع:

قرآنڭ جامعيتِ خارق العاده‌سيدر. شو شعاعڭ، بش لمعه‌سى وار.

برنجى لمعه:

لفظنده‌كى جامعيتدر. ألبته أوّلكى سوزلرده، هم بو سوزده ذكر اولونان آيتلردن شو جامعيت آشكاره گورونويور. أوت

اولان حديثڭ إشارت ايتديگى گبى· ألفاظِ قرآنيه، اويله بر طرزده وضع ايديلمش كه، هر بر كلامڭ، حتّى هر بر كلمه‌نڭ، حتّى هر بر حرفڭ، حتّى بعضًا بر سكوتڭ چوق وجوهى بولونويور. هر بر مخاطبنه آيرى آيرى بر قپودن حصّه‌سنى ويرر.

مثلا:

يعنى: "طاغلرى زمينڭزه قازيق و ديرك ياپدم" بر كلامدر. بر عامينڭ شو كلامدن حصّه‌سى: ظاهرًا يره چاقيلمش قازيقلر گبى گورونن طاغلرى گورور، اونلرده‌كى منافعنى و نعمتلرينى دوشونور، خالقنه شكر ايدر.

بر شاعرڭ بو كلامدن حصّه‌سى: زمين، بر طابان· و قبّهِٔ سما، اوستنده قونولمش يشيل و ألكتريق لامبالريله سوسلنمش بر محتشم چادير، اُفقى بر دائره صورتنده و سمانڭ أتكلرى باشنده گورونن طاغلرى، او چاديرڭ قازيقلرى مثالنده تخيّل ايدر. صانعِ ذو الجلالنه حيرتكارانه پرستش ايدر.

خيمه‌نشين بر أديبڭ بو كلامدن نصيبى: زمينڭ يوزينى بر چول و صحرا· طاغلرڭ سلسله‌لرينى پك كثرتله و چوق مختلف بدوى چاديرلرى گبى، گويا طبقهِٔ ترابيه، يوكسك ديركلر اوستنده آتيلمش، او ديركلرڭ سيورى باشلرى او پردهِٔ ترابيه‌يى يوقارىيه قالديرمش، بربرينه باقار پك چوق مختلف مخلوقاتڭ مسكنى اولارق تصوّر ايدر. او بيوك عظمتلى مخلوقلرى، بويله ير يوزنده چاديرلر مِثللو قولايجه قوران و قويان فاطرِ ذو الجلالنه قارشى سجدهِٔ حيرت ايدر.

جغرافياجى بر أديبڭ او كلامدن قسمتى: كُرهِٔ زمين، بحرِ محيطِ هوائيده ويا أثيريده يوزن بر سفينه و طاغلرى، او سفينه‌نڭ اوستنده تثبيت و موازنه ايچون چاقيلمش قازيقلر و ديركلر شكلنده تفكّر ايدر. او قوجه كُرهِٔ زمينى، منتظم بر گمى گبى ياپوب، بزلرى ايچنه قويوب، أقطارِ عالمده گزديرن قديرِ ذو الكماله قارشى

دير.

مدنيت و هيئتِ إجتماعيه‌نڭ متخصّص بر حكيمنڭ بو كلامدن حصّه‌سى: زمينى، بر خانه و او خانه‌نڭ ديرگى، حياتِ حيوانيه و حياتِ حيوانيه ديرگى، شرائطِ حيات اولان صو، هوا و طوپراقدر. صو و هوا و طوپراغڭ ديرگى و قازيغى، طاغلردر. زيرا طاغلر، صويڭ مخزنى، هوانڭ طراغى (غازاتِ مضرّه‌يى ترسيب ايدوب، هوايى تصفيه ايدر) و طوپراغڭ حاميسى (باتاقلقدن و دڭزڭ إستيلاسندن محافظه ايدر) و سائر لوازماتِ حياتِ إنسانيه‌نڭ خزينه‌سى اولارق فهم ايدر. شو قوجه طاغلرى، شو صورتله خانهِٔ حياتمز اولان زمينه ديرك ياپان و معيشتمزه خزينه‌دار تعيين ايدن صانعِ ذو الجلال والإكرامه، كمالِ تعظيم ايله حمد و ثنا ايدر.

حكمتِ طبيعيه‌نڭ بر فيلسوفنڭ شو كلامدن نصيبى شودر كه: كُرهِٔ زمينڭ قارننده بعض إنقلابات و إمتزاجاتڭ نتيجه‌سى اولارق حاصل اولان زلزله و إهتزازاتى، طاغلرڭ ظهوريله سكونت بولديغنى و مدار و محورنده‌كى إستقرارينه و زلزله‌نڭ إرتجاجيله مدارِ سنويسندن چيقمه‌مسنه سبب، طاغلرڭ خروجى اولديغنى و زمينڭ حدّتى و غضبى، طاغلرڭ منافذيله تنفّس ايتمكله سكونت ايتديگنى فهم ايدر، تمامًا ايمانه گلير.

دير.