بشنجى مرتبهِٔ نوريهِٔ حسبيه

ايشته ايمانڭ شعوريله و ايمان رابطه‌سيله، أرض و سماوات صنعتكارينه إنتساب نقطه‌سنده گوكلرى ييلديزلرله، زمينى چيچكلر و گوزل مخلوقلرله ياپان، سوسلنديرن و بويله هر بر صنعتده يوزر معجزه گوسترن بر صنعتكارڭ أثرِ صنعتى و بويله حدسز خارقه‌لى بر اوسته‌نڭ ياپيليشى اولمق، نه قدر آنتيقه و قيمتدار و شعورى وارسه نه قدر إفتخار ايدر و شرفله‌نير دييه اوزاقدن حسّ ايتدم. خصوصًا او نهايتسز معجزه‌كار اوسته، قوجه سماوات و أرضڭ بيوك كتابنى إنسان گبى كوچك بر نسخه‌ده يازسه، بلكه إنسانى، او كتابه منتخب و مكمّل بر خلاصه ياپسه· او إنسان نه قدر بيوك بر شرف، بر كمال، بر قيمته مدار و ايمان ايله مظهر و شعور و إنتساب ايله او شرفه صاحب اولاجغنى بو آيتدن درس آلديغمدن، نيّت و تصوّر جهتنده بتون موجوداتڭ ديللريله

ديدم.

بشنجى مرتبهِٔ نوريهِٔ حسبيه:

ينه بر وقت حياتم چوق آغير شرائط ايله صارصيلدى. نظرِ دقّتمى عمره و حياته چويردى· گوردم: عمرم قوشارق گيدييور· آخره ياقينلاشمش حياتم دخى تضييقات آلتنده سونمگه يوز طوتمش. حالبوكه "حىّ" إسمنه دائر رساله‌ده ايضاح ايديلن حياتڭ مهمّ وظيفه‌لرى و بيوك مزيتلرى و قيمتدار فائده‌لرى، بويله چابوق سونمگه دگل، بلكه پك اوزون ياشامغه لايقدر دييه متألّمانه دوشوندم. ينه استادم اولان

آيتنه مراجعت ايتدم. ديدى: "سڭا حياتى ويرن ذاتِ حىّ قيّومه گوره حياته باق!" بن ده باقدم، گوردم كه: حياتمڭ بڭا باقماسى بر ايسه، ذاتِ حىّ و محيىيه باقماسى يوزدر. بڭا عائد نتيجه‌سى بر ايسه، خالقمه عائد بيڭدر. او جهت اوزون زمان، بلكه زمان ايسته‌مز· بر آن ياشامسى يتر. بو حقيقت، رسالهِٔ نورڭ رساله‌لرنده برهانلر ايله ايضاح ايديلديگندن بوراده درت مسئله ايچنده قيصه بر خلاصه‌سى بيان ايديله‌جك.

برنجى مسئله:

حياتڭ ماهيتى و حقيقتى حىّ قيّومه باقديغى جهتله باقدم، گوردم كه: ماهيتِ حياتم أسماءِ إلٰهيه‌نڭ دفينه‌لرينى آچان آناختارلرڭ مخزنى و نقشلرينڭ بر كوچك خريطه‌سى و جلوه‌لرينڭ بر فهرسته‌سى و كائناتڭ بيوك حقيقتلرينه اينجه بر مقياس و ميزان و حىّ قيّومڭ معنيدار و قيمتدار إسملرينى بيلن، بيلديرن، فهم ايدوب تفهيم ايدن يازيلمش بر كلمهِٔ حكمتدر آڭلادم. و حياتڭ بو طرزده‌كى حقيقتى بيڭ درجه قيمت قزانييور و بر ساعت دوامى بر عمر قدر أهمّيت آلير. زمانى اولميان ذاتِ أزليه‌يه مناسبتى جهتنده اوزون و قيصه‌لغنه باقيلماز.

ايكنجى مسئله:

حياتڭ حقيقى حقوقنه باقدم، گوردم كه: حياتم ربّانى بر مكتوبدر· قارداشلرم اولان ذىشعور مخلوقاته كندينى اوقوتديرر، يارادانى بيلديرر بر مطالعه‌گاهدر. هم خالقمڭ كمالاتنى تشهير ايدن بر إعلاننامه‌لكدر. هم حياتى يارادانڭ حيات ايله إحسان ايتديگى قيمتدار هديه‌لر و نشانلر ايله بيله‌رك سوسلنوب هر گون تكرّر ايدن رسمِ كشادده مؤمنانه، شعوردارانه، شاكرانه، منّتدارانه پادشاهِ بىمثالنڭ نظرينه عرض ايتمكدر. هم حدسز ذىحياتلرڭ خالقلرينه واصفانه تحيّاتلرينى و شاكرانه تسبيحات هديه‌لرينى آڭلامق، مشاهده ايتمك و شهادتله إعلان ايتمكدر. هم لسانِ حال و لسانِ قال و لسانِ عبوديت ايله حىّ قيّومڭ محاسنِ ربوبيتنى إظهار ايتمكدر. ايشته بونلر گبى حياتڭ يوكسك حقوقلرى اوزون زمان ايسته‌مديگى گبى، حياتى بيڭ درجه إعلا ايدر و دنيوى اولان حقوقِ حياتيه‌دن يوز درجه داها قيمتداردر دييه علم اليقين ايله بيلدم و ديدم: سبحان اللّٰه! ايمان نه قدر قيمتدار و حياتداردر كه، هانگى شيئه گيرسه جانلانديرر و بر شعله‌سى بويله فانى حياتى، باقيانه حياتلانديرر، اوستنده‌كى فنايى سيله‌ر.