Üçüncü Muhal

mutlak.. hem her birisine mahkûm-u mutlak.. hem her birisine misil.. hem hâkimiyet noktasında zıt.. hem yalnız Vâcibü'l-Vücûd'a mahsus olan ekser sıfâtın masdarı, menbâı.. hem gayet mukayyed.. hem gayet mutlak bir surette olmakla beraber, sırr-ı vahdetle yalnız bir Vâhid-i Ehad'in eseri olabilen gayet muntazam bir masnû-u vâhidi o hadsiz zerrâta isnad etmek, zerre kadar şuuru olan bunun pek zâhir bir muhâl, belki yüz muhâl olduğunu derkeder.

Üçüncü Muhâl:Eğer senin vücûdun, Vâhid-i Ehad olan Kadîr-i Ezelî'nin kalemiyle mektup olmazsa ve tabiata, esbâba mensup matbû ise, o vakit senin vücûdundaki bir hüceyre-i bedenden tut, birbiri içinde daireler misillû, binler mürekkebler adedince tabiat kalıplarının bulunması lâzım gelir.

Çünkü, meselâ bu elimizdeki kitap eğer mektup olsa, bir tek kalem kâtibinin ilmine istinad edip, bütün onları yazar. Eğer o, mektup olmazsa ve onun kalemine verilmezse, "Kendi kendine olmuş" denilse veya tabiata verilse, o vakit matbû kitap gibi, herbir harfi için ayrı bir demir kalem lâzımdır ki tabedilsin.

Nasılki, matbaada hurûfat adedince demir