Beşinci Nokta

Öyle de: İnsan bütün zîhayat âlemi içinde nâzik, nâzenin, nazdar bir çocuk hükmündedir. Rahmânürrahîm'in dergâhında; ya zaaf ve acziyle ağlamak veya fakr ve ihtiyacıyla dua etmek gerektir. Tâ ki, makasıdı ona musahhar olsun veya teshirin şükrünü eda etsin.

Yoksa bir sinekten vaveylâ eden ahmak ve haylaz bir çocuk gibi; "Ben kuvvetimle bu kabil-i teshir olmayan ve bin derece ondan kuvvetli olan acib şeyleri teshir ediyorum ve fikir ve tedbirimle kendime itaat ettiriyorum." deyip küfran-ı nimete sapmak, insaniyetin fıtrat-ı asliyesine zıt olduğu gibi, şiddetli bir azaba kendini müstehak eder.

BEŞİNCİ NOKTA:Îman; duayı, bir vesile-i kat'iyye olarak iktiza ettiği ve fıtrat-ı insaniye, onu şiddetle istediği gibi; Cenâb-ı Hak dahî "Duanız olmazsa ne ehemmiyetiniz var?" mealinde

ferman ediyor. Hem

emrediyor.

Eğer desen:Bir çok defa dua ediyoruz,

kabul olmuyor. Halbuki, âyet umumîdir; "Her duaya cevap var." ifade ediyor.

Elcevap:Cevap vermek ayrıdır, kabul etmek ayrıdır. Her dua için cevap vermek var; fakat kabul etmek, hem aynı matlûbu vermek Cenâb-ı Hakk'ın hikmetine tâbidir.

Meselâ: Hasta bir çocuk çağırır:

–Yâ Hekim! Bana bak.

Hekim:

–"Lebbeyk" der. "Ne istersin?" cevap verir.

Çocuk:

–"Şu ilâcı ver bana" der.

Hekim ise; ya aynen istediğini verir, yahut onun maslahatına binaen ondan daha iyisini verir, yahut hastalığına zarar olduğunu bilir, hiç vermez.

İşte Cenâb-ı Hak; Hakîm-i Mutlak, hâzır, nâzır olduğu için, abdin duasına cevap verir. Vahşet ve kimsesizlik dehşetini, huzuruyla ve cevabıyla ünsiyete çevirir. Fakat, insanın hevâperestâne ve heveskârane tahakkümüyle değil, belki hikmet-i Rabbaniye'nin iktizasıyla