Yirmi Üçüncü Söz — Sayfa 24

İkinci Mebhas

İnsanın saadet ve şekavetine medar "Beş Nükte"den ibarettir.

İnsan ahsen-i takvimde yaratıldığı ve ona gayet câmi' bir istidat verildiği için; esfel-i sâfilînden tâ âlâ-yı illiyyîne, ferşten tâ arşa, zerreden tâ şemse kadar dizilmiş olan makâmâta, merâtibe, derecâta, derekâta girebilir ve düşebilir bir meydan-ı imtihâna atılmış; nihâyetsiz sukut ve suûda giden iki yol, onun önünde açılmış bir mu'cize-i kudret ve netice-i hilkat ve acûbe-i sanat olarak şu dünyaya gönderilmiştir.

İşte insanın şu dehşetli terakki ve tedennisinin sırrını "Beş Nükte"de beyan edeceğiz.

BİRİNCİ NÜKTE:İnsan, kâinatın ekser envâına muhtaç ve alâkadardır. İhtiyâcâtı, âlemin her tarafına dağılmış; arzuları ebede kadar uzanmış. Bir çiçeği istediği gibi, koca bir baharı da ister. Bir bahçeyi arzu ettiği gibi, ebedî Cennet'i de arzu eder. Bir dostunu görmeğe müştak olduğu gibi, Cemîl-i Zülcelâl'i