İlk Dönem Eserleri — Sayfa 267

Birinci Burhan: Muhammed aleyhissalâtü vesselâm.

İkincisi: İşte bütün kâinat zerratıyla:

تَاَمَّلْ سُطُورَ الْكَۤائِنَاتِ فَاِنَّهَا * مِنَ الْمَلاِ اْلاَعْلٰى اِلَيْكَ رَسَۤائِلُ * [1]

Kitab-ı âlemin evrakıdır eb'âd-ı nâmahdûd

Sutûr-u hâdisât-ı dehrdir âsâr-ı nâma'dûd.

Basılmış destgâh-ı levh-i mahfuz-u hakikatte

Mücessem lâfz-ı mânidârıdır âlemde her mevcûd.

Tahsin

وَفِى كُلِّ شَىْءٍ لَهُ اٰيَةٌ تَدُلُّ عَلٰى اَنَّهُ وَاحِدٌ * [2]

Üçüncüsü:

لَوْ كَانَ فِيهِمَۤا اٰلِهَةٌ اِلاَّ اللهُ لَفَسَدَتَا [3] tevhide kat'î bir burhan-ı neyyirdir.

İşte Sûre-i İhlâs, bütün envâ'-ı şirki reddeder. Ve yedi merâtib-i tevhidi kâinata ilân ediyor.

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

قُلْ هُوَ [4] ıtlâk ile taayyün, tevhid-i şuhûda işarettir.

اَىْ: لاَ مَشْهُودَ بِنَظَرِ الْحَقِيقَةِ اِلاَّ هُوَ * [5]

اَللهُ اَحَدٌ [6] Tevhid-i ulûhiyete tasrihdir.