İşârâtü’l-İ’câz — Sayfa 389

بِيَمِينِهِ سُبْحَانَهُ وَتَعاَلٰى عَمَّا يُشْرِكُونَ [1]

Diğerlerini buna kıyas et.

5. İtizar makamına dair misâl: Bu kısımla ilgili ehl-i bâtılı ilzam etmek için onların özürlerine dair hikâyeler vardır. Meselâ:

وَقَالُوا قُلُوبُنَا فِۤى اَكِنَّةٍ مِمَّا تَدْعُونَا اِلَيْهِ وَفِۤى اٰذَانِنَا وَقْرٌ وَمِنْ بَيْنِنَا وَبَيْنَكَ حِجَابٌ [2]

Diğer âyetleri buna kıyas et.

Bu kısım hakkında şu şiiri de misâl olarak verebiliriz:

لاَتَحْسَبُوا اَنَّ رَقْصِى بَيْنَكُمْ طَرَبٌ فَالطَّيْرُ يَرْقُصُ مَذْبُوحًا مِنَ اْلاَلَمِ [3]

6. Vaaz ve nasihat hakkında temsilin misâlleri:

Evvelâ: Kur'ân-ı Kerim dünya nimetlerini bazı âyetlerde şöyle tavsif eder:

كَمَثَلِ غَيْثٍ اَعْجَبَ الْكُفَّارَ نَبَاتُهُ ثُمَّ يَهِيجُ فَتَرٰيهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَكُونُ حُطَامًا [4]

ve

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللهَ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَسَلَكَهُ يَنَابِيعَ فِى اْلاَرْضِ ثُمَّ يُخْرِجُ بِهِ زَرْعًا مُخْتَلِفًا اَلْوَانُهُ [5]

ve

اِنَّا عَرَضْنَا اْلاَمَانَةَ عَلَى السَّمٰوَاتِ وَاْلاَرْضِ وَالْجِبَالِ فَاَبَيْنَ اَنْ يَحْمِلْنَهَا وَاَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا اْلاِنْسَانُ اِنَّهُ كَانَ ظَلُومًا جَهُولاً [6]