10.Mertebe@Sonra, imanın

hüccettir ki, onların mecmuu kadar bir zekâvet ve dirayet sahibi olmak ve bürhanlarının umumu kadar bir bürhan bulmak mümkün ise, karşılarına ancak öyle çıkılabilir. Yoksa o münkirler, yalnız cehalet ve echeliyet ve inkâr ve isbat olunmayan menfî mes'elelerde inat ve göz kapamak suretiyle karşılarına çıkabilirler.–Gözünü kapayan, yalnız kendine gündüzü gece yapar.–Bu seyyah, bu muhteşem ve geniş dershanede, bu muhterem ve mütebahhir üstadların neşrettikleri nurlar, zeminin yarısını bin seneden ziyade ışıklandırdığını bildi. Ve öyle bir kuvve-i mânevîyeyi buldu ki, bütün ehl-i inkâr toplansa onu kıl kadar şaşırtmaz ve sarsmaz.

İşte bu yolcunun bu dershaneden aldığı derse bir kısa işaret olarak,Birinci Makam'ın Dokuzuncu Mertebesinde:

denilmiş.

Sonra, îmanın daha ziyade kuvvelenmesinde ve inkişafında ve ilmelyakîn derecesinden aynelyakîn mertebesine terakkîsindeki envârı ve ezvâkı görmeye çok müştak olan o mütefekkir

yolcu, medreseden gelirken, hadsiz küçük tekyelerin ve zaviyelerin telâhukuyla tevessû eden gayet feyizli ve nurlu ve sahra genişliğinde bir tekye, bir hangâh,bir zikirhane, bir irşadgâhta ve cadde-i kübrâ-yı Muhammedî'nin (A.S.M.) ve mi'rac-ı Ahmedî'nin (A.S.M.) gölgesinde hakikata çalışan ve hakka erişen ve aynelyakîne yetişen binlerle ve milyonlarla kudsî mürşidler onu dergâha çağırdılar. O da girdi, gördü ki: O ehl-i keşf ve kerâmet mürşidler; keşfiyatlarına ve müşâhedelerine ve kerâmetlerine istinaden bil'icmâ müttefikan "Lâ ilahe illâ Hû" diyerek, vücûb-u vücûd ve vahdet-i Rabbâniyeyi kâinata ilân ediyorlar. Güneş'in ziyasındaki yedi renk ile Güneş'i tanımak gibi, yetmiş renk ile, belki Esmâ-i Hüsnâ adedince, Şems-i Ezelî'nin ziyasından tecelli eden ayrı ayrı nurlu renkler ve çeşit çeşit ziyalı levnler ve başka başka hakikatlı tarîkatlar ve muhtelif doğru meslekler ve mütenevvi haklı meşreblerde bulunan o kudsî dâhîlerin ve nurani âriflerin icmâ ve ittifakla imza ettikleri bir hakikat, ne derece zâhir ve bahir olduğunu aynelyakîn müşâhede etti ve enbiyanın (Aleyhimüsselâm) icmâı ve asfiyanın ittifakı ve evliyânın tevafuku ve bu üç icmaın birden ittifakı, güneşi gösteren gündüzün ziyasından daha parlak gördü.