19.Mertebe@Sonra, dünyaya

İşte dünya seyyahının kâinattan aldığı ders-i îmâniye kısa bir işaret olarak Birinci Makam'ın Onsekizinci Mertebesinde böyle:

denilmiştir.

Sonra, dünyaya gelen ve dünyanın yaratanını arayan ve onsekiz adet mertebelerden çıkan ve arş-ı hakîkate yetişen bir mi'rac-ı îmâni

ile gâibâne mârifetten hâzırâne ve muhatabane bir makama terakkî eden meraklı ve müştak yolcu adam, kendi ruhuna dedi ki: Fatiha-i Şerife'de başından tâ

kelimesine kadar gaibane medh ü sena ile bir huzur gelip

hitabına çıkılması gibi, biz dahi doğru

dan doğruya gaibâne aramayı bırakıp, aradığımızı aradığımızdan sormalıyız; herşeyi gösteren güneşi, güneşten sormak gerektir. Evet, herşeyi gösteren, kendini herşeyden ziyade gösterir. Öyle ise şemsin şuaatı ile onu görmek ve tanımak gibi, Hâlık'ımızın esmâ-i hüsnasıyla ve sıfât-ı kudsiyesiyle O'nu, kabiliyetimizin nisbetinde tanımaya çalışabiliriz.

Bu maksadın hadsiz yollarından iki yolu ve o iki yolun hadsiz mertebelerinden iki mertebeyi ve o iki mertebenin pek çok hakikatlarından ve pek çok uzun tafsilâtından yalnız iki hakikatı icmal ve ihtisar ile bu risalede beyan edeceğiz.

Birinci Hakikat:Bilmüşâhede gözümüzle görünen ve muhît ve dâimî ve muntazam ve dehşetli ve semâvî ve arzî olan bütün mevcudatı çeviren ve tebdil ve tecdid eden ve kâinatı kaplayan faaliyet-i müstevliye hakikatı görünmesi ve o her cihetle hikmet-medar faaliyet