18.Mertebe@Sonra, bir

Vâcibü'l-Vücûd'un vücûduna ve vahdetine ve sıfat ve esmâsına, deliller ile isbat suretinde öyle şehadet etmiş ki, bütün ehl-i îmânın hadsiz şehadetleri, onun şehadetinden tereşşuh etmişler.

İşte, bu yolcunun, Kur'ân'dan aldığı ders-i tevhid ve îmâna kısa bir işaret olarak Birinci Makam'ın Onyedinci Mertebesinde böyle:

denilmiştir.

Sonra, bir fakir insana değil fâni ve muvakkat bir tarlayı, bir haneyi, belki koca kâinatı

ve dünya kadar bir mülk-ü bâkiyi kazandıran ve bir fâni adama, ebedî bir hayatın levazımatını bulduran ve ecelin darağacını bekleyen bir bîçareyi îdâm-ı ebedîden kurtaran ve saâdet-i sermediyenin hazinesini açan en kıymettar sermaye-i insaniyenin îman olduğunu bilen mezkûr misafir ve hayat yolcusu, kendi nefsine dedi ki:

Haydi, ileri! Îmânın hadsiz mertebelerinden bir mertebe daha kazanmak için kâinatın heyet-i mecmuasına müracaat edip, "O da ne diyor dinlemeliyiz, erkânından ve eczasından aldığımız dersleri tekmil ve tenvir etmeliyiz" diye, Kur'ân'dan aldığı geniş ve ihâtalı bir dürbün ile baktı, gördü:

"Bu kâinat, o kadar mânidar ve muntazamdır ki, mücessem bir kitâb-ı Sübhanî.. ve cismanî bir Kur'ân-ı Rabbânî.. ve müzeyyen bir saray-ı Samedanî.. ve muntazam bir şehr-i Rahmânî suretinde görünüyor. O kitabın bütün sureleri, âyetleri ve kelimatları, hatta harfleri ve babları ve fasılları ve sayfaları ve satırları.. umumunun, her vakit mânidarâne mahv u isbatları ve hakîmâne tağyir ve tahvilleri; icmâ ile, bir Alîm-i Külli Şey'in ve bir Kadîr-i Külli Şey'in ve bir musannifin, herşeyde herşeyi gören ve herşeyin herşeyi ile