Âyet-ül Kübra — Sayfa 124

şeye uzatamaz ve karışamazlar. Belki yalnız kabul ederler, mazhar ve münfail olurlar.

Ve madem tanzim etmek ve bilhassa gayeleri takib etmek ve maslahatları gözeterek bir intizam vermek, yalnız ilim ve hikmetle olur ve irade ve ihtiyar ile yapılır..

Elbette ve her halde, bu hikmetperverâne intizam ve bu gözümüz önündeki maslahatkârâne çeşit çeşit hadsiz intizamât-ı mahlûkat, bedâhet derecesinde delâlet ve şehadet eder ki; bu mevcudatın Hâlıkı ve müdebbiri birdir, fâildir, muhtardır. Her şey O'nun kudretiyle vücûda gelir, O'nun iradesiyle birer vaziyet-i mahsusa alır ve O'nun ihtiyarıyla bir suret-i muntazama giyer.

Hem madem bu misafirhane-i dünyanın sobalı lâmbası birdir ve ruznameli kandili birdir ve rahmetli süngeri birdir ve ateşli aşçısı birdir ve hayatlı şurubu birdir ve himayetli tarlası birdir... Bir.. bir.. bir.. tâ binbirler kadar...

Elbette, bu bir birler bedâhetle şehadet eder ki; bu misafirhanenin Sâni'i ve sahibi birdir. Hem gayet Kerîm ve misafirperverdir ki: Bu yüksek ve büyük memurlarını, zîhayat yolcularına hizmetkâr edip istirahatlarına çalıştırıyor.

Hem madem dünyanın her tarafında tasarruf eden ve nakışları ve cilveleri görünen