Ene ve Zerre — Sayfa 16

O esasât, ne kadar esassız ve çürük olduğunu sâir risalelerimde ve bilhassa Sözler'de hususan Onikinci ve Yirmibeşinci Sözler'de kat'î isbat etmişiz.

Hatta silsile-i felsefenin en mükemmel ferdleri ve o silsilenin dâhîleri olan Eflatun ve Aristo, İbn-i Sina ve Fârâbî gibi adamlar; "İnsaniyetin gayetü'l-gâyâtı, ‘teşebbüh-ü bilvâcib'dir; yani; Vâcibü'l-Vücud'a benzemektir." deyip fir'avunane bir hüküm vermişler ve enâniyeti kamçılayıp şirk derelerinde serbest koşturarak; esbabperest, sanemperest, tabiatperest, nücumperest gibi çok envâ-ı şirk tâifelerine meydan açmışlar. İnsaniyetin esasında münderiç olan acz ve zaaf, fakr ve ihtiyaç, naks ve kusur kapılarını kapayıp, ubûdiyetin yolunu seddetmişler. Tabiata saplanıp, şirkten tamamen çıkamayıp, şükrün geniş kapısını bulamamışlar...

Nübüvvet ise; gaye-i insaniyet ve vazife-i beşeriyet, ahlâk-ı İlâhiye ile ve secâyâyı hasene ile tahallûk etmekle beraber, aczini bilip kudret-i İlâhiye'ye iltica.. zaafını görüp kuvvet-i İlâhiye'ye istinat.. fakrını görüp rahmet-i İlâhiye'ye itimad.. ihtiyacını görüp gına-yı İlâhiye'den istimdât.. kusurunu görüp afv-ı İlâhî'ye istiğfar.. naksını görüp kemâl-i