23- Hürmet Etmek Esası

23-hürmet Etmek Esası

Risale-i Nur, meşruiyet şartları dairesindeki hürmeti, ehemmiyetli bir seciye ve esas olarak nazara verir.

Hürmet: Müslüman bir cemiyette küçüklerin büyüklere yaş veya diyanet, ilim, hamiyet, fedakârlık, dirayet gibi faziletler itibariyle kendinden üstün olana karşı, kalbde duyulan his ve bu hissin neticesi olarak da o şahsa karşı tavır ve hareketlerinde ğösterilen edebli davranış diye tarif edilebilir.

Evet hürmet, bir kimsenin şahsında bulunan İslâmî ahlâk, fazilet ve meziyetlerinden dolayı o zâta karşı kalbde duyulan bir his ve bu hissin fiilî tezahürü olduğuna binaen hürmet edenin de, hürmet etmesinin sebebi olan meziyetleri bilen ve takdir eden kâmil bir kimse olduğu anlaşılır.

Buna göre şayan-ı hürmet olan zâtlara hürmet etmeyen kişinin bu hürmetsizliği ile, sebeb-i hürmet olan kâmil sıfat ve meziyetlere takdir hisleri bulunmayan sönük bir kalb ve vicdan sahibi olduğuna, manevî değerlere ehemmiyet vermeyen basitlikte kaldığına veya "enesini sevenler başkasını sevmezler" (Sözler sh: 708) hükmünce hissine mağlub olduğuna bir alâmet göstermiş oluyor.

Bu hakikî hürmetten başka, kişiden zarar görmemek için zâhiren hürmetkâr davranmak, hürmet değil, tabasbustur.

Risale-i Nurda hürmet esası, milletin anarşiliğe düşüp düşmemesine sebebiyet vermek gibi çok ehemmiyetli bir unsur olarak nazara verilir.

1-«Bu millet ve vatan, hayat-ı içtimaiyesi ve siyasiyesi anarşilikten kurtulmak ve büyük tehlikelerden halâs olmak için,beş esas lâzım ve zarurîdir.

Birincisi:Merhamet.

İkincisi:Hürmet.

Üçüncüsü:Emniyet.

Dördüncüsü:Haram ve helâlı bilip haramdan çekilmek.

Beşincisi:Serseriliği bırakıp itaat etmekdir.

İşte Risale-i Nur, hayat-ı içtimaiyeye baktığı vakit bu beş esası temin edip, hem âsâyişin temel taşını tesbit ve temin eder.» (Kastamonu Lâhikası sh: 241)

2-«Hayat-ı içtimaiyeyi idâre eden en mühim esas olan hürmet ve merhamet gayet sarsılmış. Bazı yerlerde, gayet elîm ve biçare ihtiyarlar, peder ve valideler hakkında dehşetli neticeler veriyor.

Cenab-ı Hakka şükür ki, Risale-i Nur, bu müthiş tahribata karşı girdiği yerlerde mukavemet ediyor, tamir ediyor.» (Kastamonu Lâhikası sh: 149)

Hürmete liyakat ölçüsü:

3-«İnsanın hayat-ı içtimaiyesini ifsad eden bir desise-i şeytaniye şudur ki:Bir mü'minin birtek seyyiesiyle bütün hasenâtını örter. Şeytanın bu desisesini dinleyen insafsızlar, o mü'mine adâvet ederler.

Halbuki, Cenâb-ı Hak, haşirde adalet-i mutlaka ile mizan-ı ekberinde a'mâl-i mükellefîni tarttığı zaman, hasenâtı seyyiâta galibiyeti-mağlûbiyeti noktasında hükmeyler. Hem seyyiâtın esbabı çok ve vücutları kolay olduğundan, bazan birtek hasene ile çok seyyiâtını örter. Demek, bu dünyada o adalet-i İlâhiye noktasında muamele gerektir.Eğer bir adamın iyilikleri fenalıklarına kemmiyeten veya keyfiyeten ziyade gelse, o adam muhabbete ve hürmete müstehaktır. Belki, kıymettar birtek hasene ile, çok seyyiâtına nazar-ı afla bakmak lâzımdır.

Halbuki, insan, fıtratındaki zulüm damarıyla,şeytanın telkiniyle, bir zâtın yüz hasenâtını birtek seyyie yüzünden unutur, mü'min kardeşine adâvet eder, günahlara girer. Nasıl bir sinek kanadı göz üstüne bırakılsa bir dağı setreder, göstermez. Öyle de, insan, garaz damarıyla, sinek kanadı kadar bir seyyie ile dağ gibi hasenâtı örter, unutur, mü'min kardeşine adâvet eder,insanların hayat-ı içtimaiyesinde bir fesad âleti olur.» (Lem'alar sh: 88)