Esasat-ı Nuriye — Sayfa 213

18-«Yalnız şuhuduna istinad eden bir kısım ehli velâyetin ihatasız keşfiyatı, veraset-i nübüvvet ehli olan asfiya ve muhakkikînin, şuhuda değil, Kur'ân'a ve vahye, gaybî fakat daha sâfi, ihatalı, doğru hakaik-i imaniyelerine dair ahkâmlarına yetişmez.

Demek,bütün ahval ve keşfiyatın ve ezvak ve müşahedatın mizanı, Kitap ve Sünnettir. Ve mihenkleri, Kitap ve Sünnetin desâtir-i kudsiyeleri ve asfiya-i muhakkikînin kavânin-i hadsiyeleridir.» (Mektubat sh: 83)

Burada geçen (miheng) tabiri, ahkâm-ı kat'iye-i İslâmiye mânâsındadır. Bu kat'î hükümleri avam-havas tefrik edilmeden bütün mü'minlerin bilip kabul etmeleri ve hak ve batılın tesbitinde kıstas ve miheng yapmaları mecburîdir.

Nitekim Bediüzzaman Hazretleri bu kat'î hükümler için:

19-«Avâm-ı nâs, onların vücubunu ve haramiyetini ders almaya muhtaç değiller. Belki, teşvik ve ihtar ile o ahkâm-ı kudsiyeyi hatırlatıp,İslâmiyet damarını ve iman hissini tahrik etmekle, imtisallerine teşvik ve tezkire ve ihtara muhtaçtırlar.» (Sözler sh: 483)

Diyerek bu hükümleri avamın bildiğini ve bilmelerinin mecburiyetini nazara verir. Demek bu kat'î hükümler, kıstas ve mihengler mânâsında muayyen ve tesbitli olup hiçbir müslüman o hükümlere muhalefet edemez.

20- Çünkü«"Zaruriyât-ı diniye" denilen ve kabil-i te'vil olmayan ve "muhkemat" denilen düsturları ise, hiçbir cihette kabil-i tebdil değildir ve medar-ı içtihad olamaz. Onları tebdil eden, başını dinden çıkarıyor.» (Mektubat sh: 435)

Bediüzzaman Hazretleri aynı hükmü te'yiden diyor:

21-«Selef-i Sâlihînin beyan ettikleri hakaik-i zâhiriye-i Kur'âniyeye şüphe getirmek değil. Çünkü onlara iman lâzımdır. Onlar nasstır,

kat'îdir, esastırlar, temeldirler. Kur'ân (60) عَرَبِىٌّ مُبِينٌ fermanıyla, mânâsı vâzıh olduğunu bildirir. Baştan başa hitab-ı İlâhî o mânâlar üzerine döner, takviye eder, bedâhet derecesine getirir. O mensus mânâları

60 Nahl Sûresi, 16:103.