Esasat-ı Nuriye — Sayfa 272

9- « وَ تِلْكَ حُرُوفُ النُّورِ فَاجْمَعْ خَوَاصَّهَا

Yani, "İşte, Risale-i Nur'un sözleri, hurufları ki, onlara işaretler eyledik.Sen onların hassalarını topla ve mânâlarını tahkik eyle.Bütün hayır ve saadet onlarla tamam olur" der. "Hurufların mânâlarını tahkik et" karinesiyle mânâyı ifade etmeyen hecaî harfler murad olmayıp, belki kelimeler mânâsındaki "Sözler" namıyla risaleler muraddır.» (Şualar sh: 298)

10-«Vakta ki mazi derelerinde hükümferma olan garaz ve husumet ve meylü't-tefevvuku tevlid eden hissiyat ve müyûlât ve kuvvet idi. O zamanın ehlini irşad için iknaiyat-i hitabiye kâfi idi. Zira hissiyatı okşayan ve müyûlâta tesir ettiren, müddeâyı müzeyyene ve şâşaalandırmak veyahut hâile veya kuvve-i belâgatle hayale me'nus kılmak, burhanın yerini tutardı. Fakat bizi onlara kıyas etmek, hareket-i ric'iye ile o zamanın köşelerine sokmak demektir. Herbir zamanın bir hükmü var.Biz delil isteriz tasvir-i müddeâ ile aldanmayız.

...Biz ehl-i haliz, namzed-i istikbaliz.Tasvir ve tezyin-i müddeâ, zihnimizi işbâ' etmiyor.Burhan isteriz.» (Muhakemat sh: 36)

11-«Ben vaizleri dinledim nasihatleri bana tesir etmedi. Düşündüm. Kasâvet-i kalbimden başka üç sebep buldum:

Birincisi:Zaman-ı hâzırayı zaman-ı sâlifeye kıyas ederek yalnız tasvir-i müddeâyı parlak ve mübalâğalı gösteriyorlar.Tesir ettirmek için ispatı müddeâ ve müteharrî-i hakikati iknâ lâzım iken,ihmal ediyorlar.

İkincisi:Birşeyi tergib veya terhib etmekle ondan daha mühim şeyi tenzil edeceklerinden, muvazene-i şeriatı muhafaza etmiyorlar.

Üçüncüsü:Belâgatın muktezası olan, hale mutabık, yani ilcaat-ı zamana muvafık, yani teşhis-i illete münasib söz söylemezler.Güya insanları eski zaman köşelerine çekiyorlar, sonra konuşuyorlar.»(Divan-ı Harbi Örfî sh: 80)