Birinci Nokta

Mukaddime

Haşir akîdesinin, pek çok ruhî faidelerinden ve hayatî neticelerinden birtek netice-i câmiayı ihtisar ile beyan.. ve hayât-ı insaniyeye hususan hayât-ı içtimâiyesine ne derece lüzumlu ve zarurî olduğunu izhar.. ve bu ÎMÂN-I HAŞRÎ akîdesinin pek çok hüccetlerinden bir tek hüccet-i külliyeyi icmal ile göstermek.. ve o akîde-i haşriye ne derece bedihî ve şüphesiz bulunduğunu ifade etmekten ibaret olarak "İki Nokta"dır.

BİRİNCİ NOKTA:Âhiret akîdesi, hayât-ı içtimâiye ve şahsiye-i insaniyenin üssü'l-esâsı ve saadetinin ve kemâlâtının esâsâtı olduğuna, yüzer delillerinden bir mikyas olarak yalnız dört tanesine işaret edeceğiz.

Birincisi:Nev-i beşerin bir cihette hemen yarısını teşkil eden çocuklar; yalnız "Cennet"

fikriyle, onlara dehşetli ve ağlatıcı görünen ölümlere ve vefatlara karşı dayanabilirler ve gayet zaîf ve nâzik vücûdlarında bir kuvve-i mâneviye bulabilirler. Ve her şeyden çabuk ağlayan gayet mukavemetsiz mizâc-ı ruhlarında, o Cennet ile bir ümit bulup mesrûrâne yaşayabilirler.

Meselâ; cennet fikriyle der: "Benim küçük kardeşim veya arkadaşım öldü, Cennet'in bir kuşu oldu. Cennet'te gezer, bizden daha güzel yaşar." Yoksa, her vakit etrafında kendi gibi çocukların ve büyüklerin ölümleri, o zaîf bîçarelerin endişeli nazarlarına çarpması, mukavemetlerini ve kuvve-i mâneviyelerini zîr ü zeber ederek gözleriyle beraber ruh, kalb, akıl gibi bütün letâifini dahi öyle ağlattıracak; ya mahvolup veya divane bir bedbaht hayvan olacaktı...

İkinci delil:Nev-i insanın bir cihette nısfı olan ihtiyarlar; yalnız hayât-ı uhreviye ile yakınlarında bulunan kabre karşı tahammül edebilirler. Ve çok alâkadar oldukları hayatlarının yakında sönmesine ve güzel dünyalarının kapanmasına mukabil bir teselli bulabilirler. Ve çocuk hükmüne geçen seriü't-teessür ruhlarında ve mizaçlarında, mevt ve zevalden çıkan elîm ve dehşetli me'yusiyete karşı, ancak