Hakikat Nurları — Sayfa 146

inkişafları olduğu gibi, îmânın o derece kesretli hakikatları var ki, binbir esmâ-i İlâhiye ve sâir erkân-ı îmâniyenin kâinat hakikatlarıyla alâkadar çok hakikatları var ki "Bütün ilimlerin ve mârifetlerin ve kemâlât-ı insaniyenin en büyüğü îmândır ve îmân-ı tahkikîden gelen tafsilli ve bürhanlı mârifet-i kudsiyedir." diye ehl-i hakikat ittifak etmişler.

Evet îmân-ı taklidî, çabuk şüphelere mağlup olur. Ondan çok kuvvetli ve çok geniş olan îmân-ı tahkikîde pek çok merâtib var. O merâtiblerden ilmelyakîn mertebesi, çok bürhanlarının kuvvetleriyle binler şüphelere karşı dayanır. Halbuki taklidî îmân bir şüpheye karşı bazen mağlup olur.

Hem îmân-ı tahkikînin bir mertebesi de aynelyakîn derecesidir ki, pek çok mertebeleri var. Belki esmâ-i İlâhiye adedince tezâhür dereceleri var. Bütün kâinatı bir Kur'ân gibi okuyabilecek derecesine gelir.

Hem bir mertebesi de hakkalyakîndir. Onun da çok mertebeleri var. Böyle îmânlı zâtlara şübehât orduları hücum da etse, bir halt edemez.

Ve ulemâ-i ilm-i Kelâm'ın binler cild kitapları, akla ve mantığa istinaden te'lif edilip, yalnız o mârifet-i îmâniyenin bürhanlı ve aklî