Hakikat Nurları — Sayfa 68

hakikat meslekleri, vesile ve hâdim ve basamaklar hükmündedir. Git gide en yüksek mertebede, nefs-i şeriatta bulunan mâna-yı hakikat ve sırr-ı tarîkata inkılâb ederler. O vakit, şeriât-ı kübrânın cüzleri oluyorlar. Yoksa bazı ehl-i tasavvufun zannettikleri gibi, şeriatı zâhirî bir kışır, hakikatı onun içi ve neticesi ve gayesi tasavvur etmek doğru değildir.

Evet şeriatın, tabakât-ı nâsa göre inkişâfatı ayrı ayrıdır. Avâm-ı nâsa göre zâhir-i şeriatı, hakikat-ı şeriat zannedip, havassa münkeşif olan şeriatın mertebesine "hakikat ve tarîkat" namı vermek yanlıştır. Şeriatın umum tabakâta bakacak meratibi var.

İşte bu sırra binâendir ki, ehl-i tarîkat ve ashâb-ı hakikat ileri gittikçe, hakâik-i şeriata karşı incizabları, iştiyakları, ittibâları ziyâdeleşiyor. En küçük bir Sünnet-i Seniyye'yi, en büyük bir maksad gibi telakki edip, onun ittibâına çalışıyorlar, onu taklid ediyorlar. Çünkü vahiy ne kadar ilhamdan yüksek ise; semere-i vahiy olan âdâb-ı şer'iye, o derece semere-i ilham olan âdâb-ı tarîkattan yüksek ve ehemmiyetlidir. Onun için, tarîkatın en mühim esası, Sünnet-i Seniyye'ye ittibâ etmektir.

İkinci Nükte:Tarîkat ve hakikat, vesilelikten