Hakikat Nurları — Sayfa 85

nevi rubûbiyet dava eder. Mâbuduna karşı adâvetkârâne bir isyanı taşır. İşte gelecek şu hakikatı derketmekle ondan kurtulur.

Hakikat şudur ki: Herşey nefsinde mana-yı ismiyle fânidir, mefkuddur, hâdistir, mâdumdur. Fakat mana-yı harfiyle ve Sâni'-i Zülcelâl'in esmâsına âyinedarlık cihetiyle ve vazifedarlık itibariyle şahittir, meşhuddur, vâciddir, mevcuddur. Şu makamda tezkiyesi ve tathiri şudur ki: Vücudunda adem, ademinde vücudu vardır. Yani kendini bilse, vücûd verse; kâinat kadar bir zulümât-ı adem içindedir. Yani vücûd-u şahsîsine güvenip Mûcid-i Hakikî'den gaflet etse; yıldız böceği gibi bir şahsî ziyâ-yı vücûdu, nihâyetsiz zulümât-ı adem ve firâklar içinde bulunur, boğulur. Fakat enâniyeti bırakıp, bizzât nefsi hiç olduğunu ve Mûcid-i Hakikî'nin bir âyine-i tecellisi bulunduğunu gördüğü vakit, bütün mevcudatı ve nihâyetsiz bir vücûdu kazanır. Zira bütün mevcudat, esmâsının cilvelerine mazhar olan Zât-ı Vâcibü'l-Vücûd'u bulan bir kalb herşeyi bulur.