Yirmisekizinci Mektub'dan Üçüncü Mes'ele olan Üçüncü Risale

(Yirmisekizinci Mektub'dan)

Üçüncü Mes'ele Olan Üçüncü Risale

(Şu mes'ele umum ihvanımın ekseri lisan-ı hâl ile ve bir kısmının lisan-ı kal ile ettikleri umumî bir sualin, has ve hususî ve mahremce bir cevabıdır.)

Sual:Senin ziyâretine gelen herkese diyorsun ki: "Benim şahsımdan bir himmet beklemeyiniz ve şahsımı mübarek tanımayınız. Ben makam sahibi değilim. Âdi bir neferin müşîr makamının evâmirini tebliği gibi, ben de mânevî bir müşîriyet makamının evâmirini tebliğ ediyorum.

Hem müflis bir adamın, gayet kıymettar ve zengin elmas ve mücevherât dükkânının dellâlı olduğu gibi; ben dahi, mukaddes ve Kur'ânî bir dükkânın dellâlıyım." diyorsun. Halbuki "Aklımız ilme muhtaç olduğu gibi, kalbimiz dahi bir feyiz ister, ruhumuz bir nur ister ve hâkezâ çok cihetle çok şeyler istiyoruz. Seni hâcâtımıza yarayacak adam zannedip, senin ziyâretine geliyoruz. Bize âlimden ziyâde bir sahib-i velâyet, sahib-i himmet ve sahib-i kemâlât lâzım. Eğer hakikat-ı hâl dediğin gibi ise, ziyâretinize yanlış geldik." lisan-ı hâlleri diyor.

Elcevap: "Beş Nokta"yı dinleyiniz, sonra düşününüz. Ziyâretiniz beyhûde mi, yoksa faydalı mıdır? O vakit hükmediniz.

Birinci Nokta:Nasıl ki bir padişahın âdi bir hizmetkârı ve bîçare bir neferi; padişah namına feriklere, paşalara hedâyâ-yı şahânesini ve nişanlarını veriyor, onları minnettar ediyor. Eğer ferikler ve müşirler, "Bu âdi nefere neden tenezzül edip, elinden ihsân ve nişanları alıyoruz?" deseler, mağrurâne bir divâneliktir. Eğer o nefer dahi; vazifesinin hâricinde müşire kıyam etmezse, kendini ondan yüksek görse, eblehçesine bir divâneliktir.