Haşir Risalesi — Sayfa 40

rahmeti, nihayetsiz öyle bir celâl ve izzeti vardır... Nihayetsiz celâl ve izzet, edebsizlerin te'dibini ister. Nihayetsiz kerem, nihayetsiz ikram ister. Nihayetsiz rahmet, kendine lâyık ihsan ister.

Halbuki bu fânî dünyada ve kısa ömürde, denizden bir damla gibi milyonlar cüz'den ancak bir cüz'ü yerleşir ve tecelli eder.Demek o kereme lâyık ve o rahmete şâyeste bir dâr-ı saâdet olacaktır.Yoksa, gündüzü ışığıyla dolduran güneşin vücûdunu inkâr etmek gibi, bu görünen rahmetin vücûdunu inkâr etmek lâzım gelir. Çünkü bir daha dönmemek üzere zevâl ise, şefkati musibete, muhabbeti hırkate; ve nîmeti nıkmete ve aklı meş'um bir âlete ve lezzeti eleme kalbettirmekle hakîkat-ı Rahmetin intifâsı lâzım gelir.

Hem o celâl ve izzete uygun bir dâr-ı mücâzat olacaktır. Çünkü, ekseriyâ zâlim izzetinde, mazlûm zilletinde kalıp, buradan göçüp gidiyorlar.Demek, bir Mahkeme-i Kübrâ'ya bırakılıyor, te'hir ediliyor. Yoksa, bakılmıyor değil.Bazen dünyada dahi ceza verir. Kurûn-u sâlifede cereyan eden âsî ve mütemerrid kavimlere gelen azaplar gösteriyor ki, insan başı boş değil. Bir celâl ve gayret sillesine her vakit mâruzdur.

Evet hiç mümkün müdür ki, insan, umum