Haşir Risalesi — Sayfa 47

ve hayvânâtın ellerinde olan ilânât-ı Rabbâniye'ye dikkat et.

(Hâşiye-1): Evet, kemik gibi bir kuru ağacın ucundaki tel gibi incecik bir sapta gayet münakkaş, müzeyyen bir çiçek ve gayet musannâ ve murassâ bir meyve, elbette gayet san'atperver mu'cizekâr ve hikmettar bir Sâni''in mehâsin-i san'atını zîşuura okutturan bir ilânnâmedir. İşte, nebâtâta hayvânâtı dahi kıyas et...

Mehâsin-i Rubûbiyet'in dellâlları olan enbiyâ ve evliyâya kulak ver. Nasıl müttefikan Sâni-i Zülcelâl'in kusursuz kemâlâtını, hârika sanatlarının teşhiriyle gösteriyorlar, beyan ediyorlar. Enzâr-ı dikkati celbediyorlar.

Demek, bu âlemin Sâni'inin pek mühim ve hayret verici ve gizli kemâlâtı vardır. Bu hârika san'atlarla onları göstermek ister. Çünkü, gizli kusursuz kemâlât ise, takdir edici, istihsan edici, mâşâallah diyerek müşâhede edicilerin başlarında teşhir ister. Dâimî kemâlât ise, dâimî tezâhür ister. O ise, takdir ve istihsan edicilerin devam-ı vücûdunu ister. Bekâsı olmayan istihsan edicinin nazarında, kemâlâtın kıymeti sukut eder

(Hâşiye-2): Evet, durûb-u emsâldendir ki: Bir dünya güzeli, bir zaman kendine meftun olmuş âdi bir adamı huzurundan tardeder. O adam kendine teselli vermek için: "Tuh, ne kadar çirkindir." der. O güzelin güzelliğini nefyeder. Hem bir vakit bir ayı, gayet tatlı bir üzüm asması altına girer. Üzümleri yemek ister. Koparmağa eli yetişmez. Asmaya da çıkamaz. Kendi kendine teselli vermek için kendi lisanıyla: "Ekşidir" der. Gümler gider...