Haşir Risalesi — Sayfa 94

Hem"Şeffâfiyet sırrıyla"bir zerre-i şeffâfenin küçük göz bebeği güneşin aksini almasında, denizin geniş yüzüne müsâvidir.

Hem"İntizam sırrıyla"bir çocuk parmağıyla gemi suretindeki oyuncağını çevirdiği gibi, kocaman bir diritnotu da çevirir.

Hem"İmtisal sırrıyla"bir kumandan birtek neferi bir arş emriyle tahrik ettiği gibi, bir koca orduyu da aynı kelime ile tahrik eder.

Hem"Muvâzene sırrıyla"cevv-i fezâda bir terazi ki, öyle hakikî hassas ve o derece büyük farzedelim ki, iki ceviz terazinin iki gözüne konulsa hisseder ve iki güneşi de istiab edip tartar. O iki kefesinde bulunan iki cevizi, birini semâvata, birini yere indiren aynı kuvvetle, iki şems bulunsa; birini arşa, diğerini ferşe kaldırır, indirir.

Madem şu âdi, nâkıs, fâni mümkinatta "nûrâniyet" ve "şeffâfiyet" ve "intizam" ve "imtisal" ve "muvâzene" sırlarıyla, en büyük şey en küçük şeye müsâvi olur. Hadsiz hesapsız şeyler birtek şeye müsavi görünür.

Elbette Kadîr-i Mutlak'ın zâtî ve nihâyetsiz ve gayet kemâlde olan kudretinin nuranî tecelliyatı ve melekûtiyet-i eşyanın şeffâfiyeti ve hikmet ve kaderin intizâmâtı ve eşyanın